Menopoz sonrası oluşacak 5 risk!.. Menopoz döneminde değişen tek şeyin adetlerin kesilmesi olmadığını dile getiren Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek uzmanı Dr. Öğr. Ü. Melis Gökçe Koçer Yazıcı, hormon seviyelerinin menopozla birlikte düşmesi ile kadınların yeni sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunarak menopoz sonrası karşılaşılabilecek 5 risk hakkında bilgi verdi.

Adet kanamalarının başlamasıyla sağlıklı bir kadının yumurtalıklarında yaklaşık 400 bin civarında yumurta üretilmeye başlanır, her ay yumurtalardan birkaçı olgunluğa erişir. Yıllar geçtikçe bu sayı azalır. Menopoz döneminde yumurtlama durur ve östrojen-progesteron hormonlarının üretimi kesilir. Böylece kadın artık gebe kalamaz. “Östrojen gibi hormonların koruyucu etkileri olmadan kadınlar kalp hastalığı, kilo alma ve diğer sağlık sorunları için yüksek risk altındadır” diye konuşan Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek uzmanı Dr. Öğr. Ü. Melis Gökçe Koçer Yazıcı, adet döngüsünü düzenli tutan hormon seviyelerinin vücutta ek görevleri olduğunu ve bu hormon seviyelerinin menopozla birlikte düşmesi ile kadınların kalp hastalığı, felç, osteoporoz gibi sağlık sorunları ile karşı karşıya kalacağına işaret etti.  Dr. Öğr. Üyesi Yazıcı, menopozdan önce herhangi bir sağlık sorunu olmasa da, hormonal değişimler sonrasında karşılaşılabilecek 5 sağlık sorununu sıraladı.

Kalp hastalığı riski fazla

Kadınlar menopozdan sonra karşılaşabilecekleri en önemli tehlikenin kalp hastalıkları olduğunun altını çizen Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Yazıcı şunları da aktardı: “Amerikan Kalp Derneği (AHA) verilerine göre kadınların yaklaşık üçte birinde kardiyovasküler hastalık gelişiyor ve kalp krizi oranını özellikle menopozdan yaklaşık on yıl sonra artmaya başlıyor. Kan damarlarında östrojen, esnekliğin sağlanmasına ve bu sayede kan akışının, basıncına uyum sağlayarak damarların büzülmeleri ve genişlemelerine yardımcı olur. Östrojen azalmasıyla bu fayda kaybolur. Kan basıncındaki artış gibi arter duvarlarını kalınlaştırabilen diğer değişikliklerle birleştiğinde, kadınların kalpleri aniden savunmasız hale gelir.

AHA’nın çalışmalarına ek olarak Amerikan Ulusal Kadın Sağlığı Çalışması (SWAN)’nın da, kadınların orta yaşlarında yaşadıkları fiziksel, biyolojik, psikolojik ve sosyal değişiklikleri incelediği bir araştırma mevcut. Yapılan bu araştırma ile menopoz sırasında daha erken dönemlerde ateş basması yaşayan kadınların kalp hastalığı riskinin daha yüksek olduğu tespit edilmiş.”

Hastalıklar için tarama

“Amerikan Kalp Derneği Dergisi’nde Şubat 2021’de yayınlanan bir çalışmada da sık ve kalıcı ateş basmalarının gelecekteki kardiyovasküler hastalıklarla ilişkili olduğu konusunda veriler bulunması ile SWAN çalışmasındaki sonuçlar desteklenmiş oldu” diyen Dr. Öğr. Üyesi Melis Gökçe Koçer Yazıcı, ailesinde kalp hastalığı öyküsü olan veya önemli derecede sıcak basması yaşayan kadınların kardiyovasküler hastalıklar için ek taramalara ihtiyaç duyup duymadıkları konusunda hekime başvurmaları gerektiği uyarısında da bulundu.

Sigara-osteoporoz ilişkisi

Kadınlarda kemiklerin inceldiği ve zayıfladığı, daha kolay kırıldığı bir hastalık olan osteoporozun gelişme olasılığının erkeklere göre 4 kat daha fazla olduğu bilinmekte. Menopozdan önce kadınların kemikleri östrojen tarafından korunurken, son adet döneminden önceki yıl ve yaklaşık devam eden üç yılda kemik kaybı hızlıdır. Kemikleri güçlü tutmak için, tempolu yürüyüş veya koşu gibi egzersizlerin önemli olduğuna da değinen Dr. Öğr. Üyesi Yazıcı, ayrıca yapılan araştırmaların sonucunda sigara kullanımının da kemik kırığı ve osteoporoz riski ile bağlantılı olduğunu vurguladı.

D vitamini bakımından zengin yiyecekleri (D vitamini takviyeli portakal suyu, mısır gevreği ve süt) tüketmenin de osteoporoz riskini azaltmada yardımcı olacağına işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Yazıcı, “haftada birkaç gün 15 dakika güneşe maruz kalma ve kalsiyum (koyu yapraklı yeşillikler, süt ürünleri, somon ve sardalye gibi balıklar) içeren sağlıklı bir diyet yapmak yararlı olacaktır” diye konuştu.

Yavaşlayan metabolizma ve kilo

Menopoz, kadınların metabolizması üzerinde kesin bir etkiye sahip olduğunu ve menopoz döneminde kadın metabolizmasındaki yavaşlama ile yağ dokusunun yağsız vücut kitlesine göre arttığını söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Melis Gökçe Koçer Yazıcı, şunları da ekledi: “Son adet döneminden yaklaşık iki yıl öncesinde başlayan bu dönem, menopozdan sonraki iki yıla kadar devam ederek yağsız doku kütlesinin kaybına neden olur. Özellikle karın çevresindeki fazla kilo ve yağ oranının tehlikeli olduğunu, çünkü tip 2 diyabet riskinin ve kalp hastalıkları riskinin artabileceği araştırmalarda gösterilmiştir. Menopozun kendisi bile metabolik sendrom riskinin artmasıyla bağlantılıdır. Yüksek tansiyon, yüksek kan şekeri, aşırı karın yağı ve anormal kolesterol seviyeleri;  kalp hastalığı, felç ve tip 2 diyabet riskleri ile ilişkilidir.”

İdrar yolu enfeksiyonu

Menopozdan sonra östrojen seviyelerindeki azalma, vajina dokusunda incelmeye ve dokularda kuruluğa neden olabildiğini, bu durumun da bakterilerin gelişmesini kolaylaştırarak, daha kolay ve sık idrar yolu enfeksiyonu (İYE) gelişmesine yol açabileceği bilgisini veren Dr. Öğr. Üyesi Yazıcı, “yapılan bilimsel araştırmaların 65 yaş üstü kadınlarda İYE geçirme oranının, her yaştan kadınla kıyaslandığında ortalama iki kat arttığı görülüyor” dedi. İYE riskini azaltmak için önerilerde de bulundu:

“İdrarınız mesanenizde ne kadar uzun süre kalırsa, o kadar çok bakteri üreyebilir. Dolayısı ile idrara gitme isteğiniz olduğu anda daha fazla tutmadan tuvalete gidin. İdrar ihtiyacınız olmasa bile 3-4 saatten daha uzun idrar tutmayın ve tuvalete gidin. Tuvalet sonrası önden arkaya doğru silerek temizlik yapın. Tercihen günde en az 6-8 bardak su şeklinde bol sıvı için. Cinsel birliktelikten önce ve sonra idrarınızı yapın. Vajinal duşlardan ve kadın hijyeni amaçlı deodorant spreyleri kullanmaktan kaçının. Nefes alabilen pamuklu iç çamaşırları tercih edin ve dar pantolonlardan kaçının. Sık İYE yaşıyorsanız (yılda 3-4 kez ) bunlara neyin neden olabileceğini araştırmak ve tedavi almak gerekebilir, doktorunuza başvurun.”

İdrar kaçırma problemleri

Menopoz dönemlerinden sonra idrar kaçırma rahatsızlıkların daha da arttığını belirten Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek uzmanı Dr. Öğr. Ü. Melis Gökçe Koçer Yazıcı, öksürme, hapşırma veya fiziksel aktiviteyle sızıntı şeklindeki “stres üriner inkontinans” olarak adlandırılan idrar kaçırma tipinin kadınlar arasında sık görüldüğünü de sözlerine ekledi. “Acil inkontinans” olarak adlandırılan kontrol edilemeyen bir tuvalete gitme dürtüsünün eşlik ettiği sızıntı şeklindeki idrar kaçırma tipinin de sık görülebildiğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi Yazıcı, idrar kaçırmayı önlemek için şu önerilerde de bulundu: “Mesanenizi mümkün olduğunca sık boşaltın. Pelvik taban kaslarını güçlendirmek için ise ‘’Kegel egzersizleri’’ önerilmektedir. Bu egzersizin en önemli noktası popo kaslarını değil idrar akışını kontrol eden ince kasların çalıştırılmasıdır. Bunu da idrar yaparken çişinizi tutarak, oradaki kasların kasılmasını sağlayarak yapabilirsiniz. Her idrar tutma yani kasılma ortalama 3-4 saniye kadar sürmeli ve bu egzersizi her gün 5-10 kez tekrar etmelisiniz.  Bunlara rağmen şikâyetleriniz devam ederse doktorunuz başvurun.”

The post Menopoz sonrası oluşacak 5 risk!.. appeared first on DOCTORS BPM.

Kadınların kısırlık nedeni: Çikolata kisti…  Kadınlar arasında yaygın şekilde görülen endometriozis, bilinen adıyla “çikolata kisti”, kadınların yüzde 30’unda infertilite (kısırlık) nedeni. Kimi kadınlarda hiçbir belirti vermezken kimilerinde dayanılmayacak sancılara sebep olan ve bebek isteği duyan kadınların hikâyesinde “gebe kalamama” ile kendini gösteren çikolata kisti tedavi edilmemesi durumunda olumsuz tablolara neden olabiliyor. Özellikle cerrahi tedavi konusunda titiz davranmak gerektiğini belirten Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Yücel Karaman, “Kadın gebe kalmadan ya da yumurta toplama işlemi gerçekleştirilmeden kistin cerrahiyle alınması durumunda hastanın doğurganlığına ağır şekilde zarar verebilir.” uyarısında bulundu.

Jinekolojik muayene son derece önemli

Her yıl ülkemizde yaklaşık iki milyon kadını etkileyen endometriozis hastalığının belirlenebilmesi için düzenli jinekolojik muayenenin önemine değinen Prof. Dr. Yücel Karaman, “Endometriozis, üreme organlarında oluşturduğu yapışıklıklar nedeniyle yumurtanın tüplerin içine ulaşmasını engelleyebilmektedir. Bazen de tüplerin ucunu tıkayarak yani ‘tübal tıkanıklığa’ yol açarak gebeliğin önüne geçebilir.” dedi.

Kadınlardaki adet süreci başladığında rahim içindeki ”endometrium” tabakası dışarı atılırken aynı tabaka tüplerden karın boşluğuna da geri dökülebilmektedir. Bağışıklık sistemi sağlıklı olan kadınlarda geri akan bu kan temizlerken bağışıklık sisteminde problem olanlarda ise çikolata kistleri oluşmaktadır. Karın boşluğundaki endometrium tabakası tüplere, yumurtalıklara hatta bağırsağa ya da idrar torbasına yapışarak yerleşir ve inflamasyona neden olur. Hastalığın ilerleyen döneminde kanamalar, doku iyileşmeleri ve karın içinde yapışıklıklar ortaya çıkmaktadır. Hastalık, karın boşluğunda inflamasyon oluşturması, tüp ve yumurtalıklarda yapışıklıklara yol açması nedeniyle rahim iç duvarının gebeliğe uygunluğunu bozmakta ve yumurtalık rezervinin azalmasına, dolayısıyla da kısırlığa yol açmaktadır.

Çikolata kisti nedir?

Çikolata kisti kadınların yumurtalıklarında, tüplerinde ve rahiminde yer alan her âdet kanamasında kendi içine kanayarak büyüyen bir kist türüdür. Çikolata denilmesinin nedeni beklemiş kanın koyu çikolata kıvamında bir görünüm almasıdır. Bu kistlerin gerçek adı endometriomadır. Çikolata kisti olan kadınların en büyük şikâyeti ağrılı adet kanamalarıdır. Ağrılı kanamalara cinsel ilişkide ağrı, büyük aptes sırasında ağrı, idrar yaparken ya da idrar sonunda ağrı eşlik edebilir. Kişiler çocuk sahibi olamayabilir. Bazı hastalarda âdet düzensizliği olabilir.

Hastalığın belirtileri nelerdir?

• Karnın alt bölgesinde sürekli şiddetli ağrı
• Cinsel ilişki ya da âdet süresince şiddetli ağrı
• Karında şişkinlik
• Büyük tuvalete çıkarken zorlanma ve ağrı, bazen ishal
• Sık idrara çıkma ve idrarda kan görülmesi
• Âdet öncesi lekelenme tarzı kanama
• Âdet döneminde ağrı
• Yan ağrısı, sırt ağrısı

Medikal tedavi sonuç veriyor

Ağrısı ön planda olan endometriozisli kadınlar medikal tedaviden fayda görebilirken ilerlemiş vakalarda cerrahi tedavi gündeme gelmektedir. Eğer kişi gebe kalamama şikâyeti yaşıyorsa ilk aşamada aşılama ve tüp bebek gibi yardımcı üreme tekniklerinden yararlanılmaktadır. Tüp bebek tedavisi uygulanan hastalar gebe kalabilmektedir. Yardımcı üreme yöntemlerinden yanıt alınmaması halinde ise cerrahi olarak hastalığın temizlenmesi yoluna gidiliyor.

The post Kadınların kısırlık nedeni: Çikolata kisti… appeared first on DOCTORS BPM.

Çocuklarda enfeksiyon sık görülüyor!.. Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonları, üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra en sık görülen enfeksiyon türü olarak tanımlanıyor. Özellikle küçük yaştaki çocuklar için risk oluşturan idrar yolu enfeksiyonları, henüz gelişmekte olan böbrekler için tehlikeli sonuçlara yol açabiliyor. Erken tanı konulamaması durumunda tedavi edilemeyen çocuklar, gelecekte hipertansiyon ve böbrek yetmezliği riski altında olabiliyor. Memorial Bahçelievler Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Çocuk Nefrolojisi Uzmanı Prof. Dr. Mahmut Çivilibal, çocukluk çağında görülen idrar yolu enfeksiyonu ve tedavi yöntemleri hakkında bilgi verdi.

İdrar yolu enfeksiyonları, hayatın ilk bir yılı hariç kız çocuklarında daha sık görülmektedir. Çocuklarda en sık idrar yolu enfeksiyonu (İYE) etkeni bağırsak kökenli bakterilerdir. Bu bakteriler işeme kanalı (üretra) yoluyla mesaneye yerleşir, burada çoğalır ve sonrasında aşağı idrar yollarından yukarı idrar yollarına (böbreklere) doğru ilerler.

Birçok nedene bağlı olarak gelişebiliyor

• Üriner sistem taşları
• Böbreklerde kistler
• İşeme bozuklukları
• Vezikoureteral reflü
• Doğumsal böbrek hastalıkları
• Kabızlık
• Sünnet derisi
• Labial füzyon (kız çocuklarında genital yapışıklık)

Bu belirtilere dikkat!

Hastanın yaşına ve enfeksiyonun yerleşim yerine göre, belirti ve bulgular değişiklik gösterebilir. Ateş, kilo alamama, kusma, ishal, huzursuzluk, sarılık, kötü kokulu idrar, halsizlik, karın ağrısı, kabızlık, işeme alışkanlığında değişiklik (sık idrara çıkma, idrar kaçırma), ağrılı idrar yapma, kötü kokulu idrar, büyüme geriliği gibi bulguların varlığında idrar yolu enfeksiyonu olabileceği düşünülmelidir. Küçük bebeklerde ateş, huzursuzluk, iştahsızlık gibi genel belirtilerle kendini gösterebilirken; büyük çocuklarda ise idrar yaparken yanma, ağrı, sık idrara çıkma gibi belirtiler ön plandadır. İdrar yolu enfeksiyonunun yerleşim yerine göre, enfeksiyon sadece aşağı idrar yollarını etkilemiş, böbreklere kadar çıkmamış ise; ağrılı idrar yapma, yanma hissi, sık idrara çıkma, kasıklarda ağrı ve idrar kaçırma şikayetleri görülür. Böbrekleri de tutan bir enfeksiyon varsa; ateş, titreme, sırt ve böğür ağrısı, kusma, kilo kaybı, genel durumda bozukluk ortaya çıkar. Özellikle böbrekleri tutan idrar yolu enfeksiyonu olan hastalarda böbrek hasarı oluşma riski vardır. Bu nedenle ateşli idrar yolu enfeksiyonu geçiren özellikle küçük yaştaki çocuklarda, hem hızla tanı konularak uygun tedaviye başlanmalı hem de idrar yolu anormallikleri açısından ileri incelemeler yapılmalıdır.

Bebeklerde özen gösterilmeli

İYE ile ilgili belirti veya bulgularla doktora gelen çocuklara idrar tahlili ve idrar kültürü yapılarak tanı konulmaktadır. Bunun için öncelikle doğru idrar örneği alınmalıdır. Doğru idrar örneği alımı, tuvalet eğitimini tamamlamış büyük çocuklarda ılık su ile perine bölgesi temizliği yapıldıktan sonra orta akım idrarı alınması ile sağlanır. İdrar kontrolü olmayan küçük çocuklar ve bebeklerde ise idrar tahlili için örnek idrar torbaları ile alınır. Bunun için de genital bölge uygun şekilde temizlendikten sonra, idrar torbası genital bölgeye yapıştırılır. Bebek idrar yapmadığı takdirde 30 dakikada bir tekrar temizlik yapılarak yeni torba takılması uygundur. İdrar torbalarının steril olmaması ve genital bölgeden idrar torbasına kolayca mikropların bulaşması, hatalı sonuçlara neden olabileceğinden idrar kültürü için torba ile idrar alınması önerilmemektedir. Bunun yerine idrar kontrolü henüz gelişmemiş küçük çocuklarda ve bebeklerde kültür alınması gerekiyorsa; idrar sondası ile idrar kesesine girerek veya kasık bölgesinden idrar kesesine enjektör ile girilerek idrar örneği alınmalıdır. Bu iki yöntemle idrar kültürünün alınması; hem yanlış tanı ve tedavileri hem de gereksiz ileri incelemelerin yapılmasını önlemesi açısından son derece önemlidir. Her iki yöntemin de bebeğe herhangi bir zararlı etkisi yoktur.

Enfeksiyon sorunu ve tedavi

İdrar yolu enfeksiyonu geçiren her çocuğa ultrasonografi yapılmalıdır. Ultrasonografi radyasyon etkisi ve hiç bir zararı olmayan çok değerli bir inceleme yöntemidir. Bu yöntemle, böbrek boyutları, yerleşimi, doku kalınlıkları, idrar akımını engelleyen darlık veya tıkanıklıklar, mesane kapasitesi ve duvar kalınlığı ile idrar yollarında taş veya normal dışı yapılanmalar hakkında ayrıntılı bilgi alınır. Damardan nükleer madde verilerek çekilen sintigrafiler, geçirilmiş idrar yolu enfeksiyonlarına bağlı böbrek hasarlarını ve darlık gibi idrar akımını bozan anomalilerin saptanmasını sağlar. Halk arasında sondalı film olarak nitelendirilen Voiding sistoüretrografi ise, vezikoüreteral reflü (mesaneden böbreğe doğru idrar kaçışı) tanısı için kullanılır. Bu iki işlem her idrar yolu enfeksiyonu geçiren çocuğa uygulanmaz. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu geçiren ve/veya anormal ultrason bulgusu olan çocuklara sintigrafi ve/veya voiding yapılır. İşeme bozukluğu olan ve İYE geçiren çocuklara ayrıca üroflowmetri (idrar akım testi) tetkiki yapılır. İdrar kültüründe üreyen mikroba yönelik uygun antibiyotikle tedavisi yapılır. Tedavi sonrası kontrolde idrar tahlili ve kültürü alınmaktadır.

Bu önerilere dikkat!

• Çocuklara yeterli su içme alışkanlığı kazandırılmalıdır.
• Bebeklere 2,5 yaşından önce işeme eğitimi verilmemeli ve eğitimlerde asla baskı uygulanmamalıdır.
• Çocuklara doğru genital bölge temizliği öğretilmelidir. İdeal olarak, genital bölge temizliğinin tuvalet kağıdıyla önden arkaya doğru yapılması, ardından bölgenin suyla yıkanması ve kağıt havluyla kurulanması şeklinde olmalıdır. Eğer ıslak mendille temizlik yapılacaksa, su bazlı olanlar tercih edilmelidir.
• Çocuğa düzenli işeme alışkanlığı kazandırılarak, idrarın mesanede uzun süre kalması önlenmelidir.
• Özellikle kız çocukları sıkı pantolon giyinmemeli ve pamuklu külotlar tercih edilmelidir.
• Erkek çocuklar olabildiğince erken yaşta sünnet edilmelidir.
• Çocuklar tuvalete girmeden önce ve girdikten sonra mutlaka ellerini yıkamalıdır.

The post Çocuklarda enfeksiyon sık görülüyor!.. appeared first on DOCTORS BPM.