Ramazan’da böbrekleri susuzluktan koruyun… İnsan vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 60’ını oluşturan ve insan yaşamı için vazgeçilemez bir beslenme ögesi olan su, idrar yapma, dışkılama, terleme gibi yollar ile atık maddelerin vücuttan uzaklaştırılması, vücut ısısının korunması, eklemlerin kayganlığının sağlanması, cildin kurumasını önlenmesi gibi işlevlere sahip. Hafif dereceli susuzluk durumlarında bile kişide halsizlik ve yorgunluk belirtilerinin görülebildiğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, “Susuzluk derecesi arttıkça diğer vücut fonksiyonlarında da bozukluklar gelişir. Ramazan ayını sağlıklı bir şekilde geçirmek için iftarda oruç açtıktan sonra özellikle böbreklerin zarar görmemesi için sahura kadar mutlaka en az 2 litre su içilmeli” dedi.

Sağlıklı bir kişinin ihtiyaç duyduğu günlük su miktarının kişinin günlük aktivitesi, vücut ağırlığı, bulunduğu iklim özellikleri, çalışma ortamının ısısı gibi faktörlere bağlı olarak değişebildiğini vurgulayan Anadolu Sağlık Merkezi İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, “Dünya Sağlık Örgütü’nün su gereksinimi konusunda hazırladığı bildiride, ılık iklim bölgelerinde yaşayan sağlıklı erişkinlerin günlük su gereksinimi 2,7-3,7 litre civarında iken sıcak bölgelerde bu miktar 4-6 litreye ulaşıyor. O nedenle, özellikle yaz aylarında su tüketimine daha da fazla dikkat edilmesi gerekiyor. Ramazan ayında da gün içerisinde susuz kalındığı için iftar ve sahur arasında en az 2 litre su tüketmeye özen gösterilmeli” diye konuştu.

Peki özellikle Ramazan ayında susuzlukla nasıl başa çıkmalı? Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu konuyla ilgili şu bilgileri verdi: “Oruç nedeniyle gün içerisinde su içememek, baş ağrısı, baş dönmesi veya halsizlik gibi sıkıntılara yol açabilir. Susuzlukla baş edebilmek, hatta çok fazla susamamak için oruçluyken enerjiyi tasarruflu harcamak önemli. Hafif yürüyüşler, yoga meditasyon gibi egzersizler yapılabilir ancak vücudu gereksiz yere yormamak, ağır egzersiz yapmamak, terlemeye, yani vücudun ekstradan sıvı kaybetmesine yol açabilecek davranışlarda bulunmamak sağlık açısından önem taşıyor. Ayrıca iftarda su yerine aşırı miktarlarda çay-kahve tüketmekten de uzak durulmalı. Bu içecekler suyun yerini tutmadıkları gibi vücudun su kaybetmesine de yol açıyor.” 

Su gereksiniminde rol oynayan 4 faktör

Böbrek hastalığı, hipertansiyon, diyabet ve kalp hastalığı gibi sürekli tedavi gerektiren hastalıkları olan kişilerin sıvı tüketimi konusunda doktorlarının önerilerine göre hareket etmeleri gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, su gereksiniminde rol oynayan faktörleri şöyle sıraladı:

• Egzersiz: Özellikle yoğun tempoda 1 saati aşkın süre ile yapılan egzersizlerde ekstra olarak su ve mineral içeren sporcu içecekleri tüketilmeli.
• Ortam ısısı: Aşırı terlemeye neden olan sıcak ortamlarda su tüketiminin arttırılması susuzluk gelişmesini önler.
• Sağlık sorunları: Değişik nedenler ile ateş yüksekliği gelişmesi, bulantı-kusma, ishal varlığı gibi durumlarda vücuttan kaybedilen suyun yerine konulması için su tüketiminin arttırılması çok önemli.
• Gebelik ve emzirme dönemi: Gebelikte günlük 2.5 litre ve emzirme döneminde 3 litre civarında su içilmesi önerilir.

The post Ramazan’da böbrekleri susuzluktan koruyun appeared first on DOCTORS BPM.

Diyabet hastaları oruç tutabilir mi?  Diyabet toplumumuzda oldukça sık görülen ve ciddi komplikasyonlarla seyredebilen bir hastalıktır. Diyabet hastaları, dini vecibelerimizden olan Ramazan orucunu tutma konusunda talep ve soruları olmaktadır. Bu konu aslında oldukça karmaşık bir konudur. Her hasta özel olarak değerlendirilmelidir. İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Yusuf Aydın, diyabet hastalarının oruç tutmaları ile ilgili olarak genel prensiplerden bahsetti.

Tip 1 diyabet hastalarının oruç tutmaları mümkün mü?

Tip 1 diyabet hastalarının hayat boyu insülin kullanmaları gerekmektedir. Bu insülinler genel olarak günde 3 veya 4 doz şeklinde olmaktadır. Kimi Tip 1 diyabet hastaları da insülin pompası ile kan şekerlerini kontrol altına almaya çalışmaktadırlar. Bu yüzden bu hastaların oruç tutmaları mümkün değildir. Kısa bir dönem insülin yapmazlar ise yüksek şeker (hiperglisemi), ketoasidoz komasına girebilirler. Dolayısıyla, bu hastaların kesinlikle oruç tutma teşebbüsünde bulunmamaları gerekmektedir.

Hayatı tehlikesi var mı? 

Diyabet hastaları oruç tutabilir mi? Tip 2 diyabeti olan hastalarımız ise çok farklı gruplar şeklinde tedavi almaktadırlar. O yüzden her hasta kendi özelinde değerlendirilmelidir. Temel olarak hipoglisemi, yani şeker düşüklüğü ve hiperglisemi yani şeker yüksekliğine açmayacak şekilde tedavi planlaması yapılmalıdır. Oruç tutan diyabet hastalarına bu klinik durum gelişirse hayatı tehdit eden sonuçlar ortaya çıkabilmektedir.

Birinci ve ikinci grup diyabet hastaları

Birinci grup hasta; çok düşük dozda ilaç kullanan ve kan şekerleri kontrol altında olan ve ek hastalıkları olmayan Tip 2 diyabet hastalarıdır. Bu hastalar ilaç dozları ayarlanarak oruç tutabilirler. Bu hastaların birçoğu tek veya iki şeker hapı kullanmaktadırlar. Özellikle hipoglisemiye yol açan sülfonilüre grubu (glibenklamid, gliclazid, glimeprid) ilaçlar iftara kaydırılarak tedavi değiştirilebilir. Eğer sadece metformin kullanıyorsa ve kan şekeri düzenli ise oruç tutmasında herhangi bir sakınca olmayacaktır.

İkinci grup hasta ise tek doz insülin ile beraber şeker düşürücü ilaçlar kullanan hastalardır. Bu hastalarda insülin hemen iftar sonrasında uygulanır ve sahurda hipoglisemiye yol açmayan ilaçlar tedaviye eklenerek oruç tutmaları sağlanabilir. Bu hastalar insülin kullandıkları için mutlaka hipoglisemi riski açısından yakın kan şekeri yakın takibi yapılmalıdır. Özellikle bu kişiler öğleden sonra, saat 15-16’dan sonra hipoglisemi açısından yakın takip olmalıdır. Kan şekeri 70 mg/dl altına düşerse orucunu bozarak kan şekerini normale getirmelidir.

Üçüncü grup ve dördüncü grup için doğru olmaz 

Üçüncü grup Tip 2 diyabet hastaları ise, iki veya daha fazla insülin tedavisi kullanan hastalardır. Bu hasta grubunda aynen Tip 1 diyabet hastalarında olduğu gibi oruç tutmaları kan şekeri regülasyonunu daha da kötüleştirebileceği ve hipoglisemilere yol açacağı için oruç tutmaları uygun değildir.

Dördüncü grup Tip 2 diyabet hastaları ise kan şekerleri çok oynak seyreden ve ciddi komplikasyonları olan hastalardır. Örneğin bypaslı veya stent öyküsü olan, kontrolsüz hipertansiyonu olan, ciddi diyabet göz hastalıları olan, yakın zamanda felç geçirmiş hastaların kan şekerleri iyi bile olsa oruç tutmaları çok uygun değildir. Çünkü gelişecek hipoglisemi veya hiperglisemi durumunda hayatı tehdit edecek sonuçlar oluşabilir.

Doç. Dr. Yusuf Aydın, “Gruplar genel öneri şeklinde değerlendirilmelidir. Oruç tutmak isteyen her diyabetli, ramazan öncesinde mutlaka kan şekerlerinin genel durumu, ek hastalıklarının son durumunu değerlendirmek için hekimlerine başvurmalıdır. Özellikle HbA1c değeri yani 3 aylık kan şekeri ortalaması yüzde 8,5 üzerinde ise bu hastanın kan şekeri kontrolü kötü olarak kabul edilmelidir. Bu diyabet hastalarının da oruç tutmasının uygun olmadığını düşünüyorum’’ dedi.

Oruç tutmayı planlayan ve hekimlerinin izin verdiği hastalar, Ramazan döneminde mutlaka oruç tutacakları zaman sahur yapmaları gerekmektedir. Sahurda özellikle protein içeriği yüksek gıdaları (yumurta, peynir, baklagil ve proteinli çorbalar) gıdaları bol almaları gerekmektedir. Ayrıca sıcak bölgelerde oruç tutan kişilerde sıvı kaybı riski fazla olduğundan sahurda yeterli oranda su ve sıvı gıdaları almaları gerekmektedir. Ayrıca oruçlu oldukları dönemde mutlaka kan şekerlerini yakın ve daha sıkı takibi gereklidir.

Oruç ibadetini yapmayı planlayan hastalarımızın mutlaka Ramazan öncesi hekimleri ile görüşmelerini, klinik durum değerlendirmelerini yaptırmalarını öneriyorum. Sonuç olarak daha öncede belirtiğim gibi her hasta kendi özel durumuna göre hekiminin izin vermesi halinde oruç tutabilir.

The post Diyabet hastaları oruç tutabilir mi? appeared first on DOCTORS BPM.

Viral enfeksiyonlara karşı ‘Propolis’ tüketin. Ramazan ayına pandemi etkisiyle girdiğimiz bu dönemde bağışıklık sistemimizi desteklemek büyük önem taşıyor. Erciyes Üniversitesi T. Biyoteknoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sibel Silici, propolisin yüksek antioksidan içeriğiyle hem Ramazan’ı daha sağlıklı geçirmeye hem de Corona virüs başta olmak üzere viral enfeksiyonlara karşı korunmaya destek olduğuna dikkat çekiyor.

Sağlık açısından faydalarını sıraladı

Ramazan kelimesinin kökeni güz mevsiminin başında yağıp yeryüzünü tozdan temizleyen yağmur anlamındaki “ramda” kelimesinden gelir. Oruç, sadece bedenen değil ruhen de arınmayı sağlar. Olumsuz ve huzur bozucu duygulardan uzaklaşıp affetmek, hoş görmek ve ruhu sakinleştirmek bu huzur ayının nimetleridir. Orucun sağlık açısından faydalarının tıp dünyası tarafından kabul edildiğini söyleyen Erciyes Üniversitesi T. Biyoteknoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sibel Silici orucun kan lipitlerinden LDL-kolestrol ve trigliserit ile insülin direncini azalttığı, kalp sağlığını koruyucu etkisi olduğunu, ayrıca açlık sırasında hücre onarımı ve yenilenmesinin gerçekleştiğini hatırlatıyor. Tıpkı normalde olduğu gibi Ramazan’da da doğru ve dengeli beslenilmediği takdirde sağlık sorunlarıyla karşılaşmanın kaçınılmaz olduğunu belirten Prof. Dr. Silici, bu sorunların başında sindirim rahatsızlıkları ile kabızlığın geldiğini anlatıyor; “Bu problemleri yaşamamak için bol su tüketmek, sağlıklı ve dengeli beslenmek, bol meyve-sebze tüketerek lif tüketimini artırmak gerekiyor. Yine, iftardan sonra yorucu olmayan kısa egzersizler ve bitki çayları da hem rahat uyumak hem de sindirim problemlerini önlemek için tavsiyeler arasında yer alıyor.

Oruç tutarken bağışıklık sisteminizi de destekleyin

Ramazan’da yoğun açlık nedeniyle hamur işleri, tatlılar gibi bol karbonhidrat içeren besinler tüketmenin yapılan yanlışlardan biri olduğunu söyleyen Prof. Dr. Silici, şöyle devam ediyor; “Oruç tutarken sahurun önemi de büyük. Ancak bazılarımız yoğun iş temposu nedeniyle yorgunluk nedeniyle, bazen de uykusuz kalmamak adına sahura kalkmadan oruç tutuyoruz. Bu tür durumlarda hem sağlık problemleri yaşamamız hem de bağışıklık sistemimizin zayıflaması söz konusu. Oysa ülkemiz Corona virüs sebebiyle hala risk altında. Bu durumda her zamankinden daha dikkatli olmamız gerekiyor. Oruç tutarken sağlıklı beslenmenin yanı sıra bağışıklık sistemimizi destekleyen antioksidan gıdalar tüketmemiz de çok önemli. Antioksidan aktiviteye sahip en önemli gıda takviyelerinin başında ise propolis geliyor. İftardan sonra ya da sahurda propolis tüketmek hem daha sağlıklı oruç tutmamızı hem de başta koronavirüs olmak üzere viral enfeksiyonlardan korunmamızı sağlıyor. Bu nedenle Ramazan’da etken maddesi yüksek, propilen glikol ve benzeri alkol türevi ve kalıntı içermeyen, dozajı ayarlanmış propolislerin tüketilmesini öneriyorum.”

The post Viral enfeksiyonlara karşı ‘Propolis’ tüketin appeared first on DOCTORS BPM.