Sağlıkta dijital dönüşüm…  Sağlıkta dijital dönüşüm ve yapay zeka konularındaki gelişmelerin ele alındığı Hospital Manager Çalıştayları’nın ilki İstinye Üniversitesi Vadi Kampüs Ana Yerleşke Kongre Merkezi’nde gerçekleştirildi. Sağlık Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Şuayıp Birinci, Liv Hospital Grup Koordinatörü & İstinye Üniversitesi İcra Kurulu Üyesi ve Hospital Manager Yayın Kurulu Üyesi Meri İstiroti, İstinye Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erkan İbiş ve Hospital Manager Yayın Yönetmeni Oğuz Engiz’in yer aldığı çalıştayda sağlık sektöründeki dijitalleşmeye yönelik son uygulamalar ve yapay zekanın bu süreçteki rolü ele alındı.

Sektöründeki dijitalleşme

Liv Hospital tarafından düzenlenen “Hospital Manager Çalıştayları”nın ilki İstinye Üniversitesi Vadi Kampüs Ana Yerleşke Kongre Merkezi’nde gerçekleştirildi. “Sağlıkta Dijital Dönüşüm ve Yapay Zeka Entegrasyonu” adlı çalıştayda Sağlık Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Şuayıp Birinci, Liv Hospital Grup Koordinatörü & İstinye Üniversitesi İcra Kurulu Üyesi ve Hospital Manager Yayın Kurulu Üyesi Meri İstiroti, İstinye Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erkan İbiş ve Hospital Manager Yayın Yönetmeni Oğuz Engiz başta olmak üzere çok sayıda katılımcı ve konuk yer aldı. Çalıştayda sağlık sektöründeki dijitalleşmeye yönelik son uygulamalar konuşulurken yapay zekanın bu süreçteki rolüne ve etkisine vurgu yapıldı.

Büyük atılımlar kaydettik

Çalıştayın açılış konuşmasını gerçekleştiren Sağlık Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Şuayıp Birinci, dijitalleşmede sistemlerin birbirine entegrasyonunun çok zor olduğunu belirtti. Sağlığı yönetirken koruma, tedavi etme ve maliyet etkinliği olarak üç önemli mottonun olduğunu belirten Birinci, “Ülke olarak sağlık alanında özellikle son 15 yılda büyük atılımlar kaydettik. Gerek anne-bebek ölümlerinde, gerek poliklinik hizmetlerinde başka ülkelerin 30-40 senede gelebileceği yere biz 15 senede geldik. Bütün bunları da bilgiyi yönetme kültürünü ön plana çıkararak yapıyoruz. 12 sene önce Google’dan sağlık verisi sorgulayan vatandaşlarımızın oranı yüzde 18 iken şimdi 54. Aynı şekilde Türkiye’de 90 yaşındaki insanlarımızın yüzde 45’i en az bir kere sağlık verilerine bakmış. Tüm nüfusun yüzde 82’si de sağlık verilerine bakabiliyor. Kullandığımız bu sistemi daha da geliştiriyoruz. Hem hekime hem hastaya doğrusunu anlatan bir sisteme gidiyoruz” dedi.

Kronik hastalığınız varsa

Türkiye’deki sağlık sistemi hakkında da bilgi veren Birinci şunları söyledi: “65 yaşın üstündeki her 100 kişiden 82’sinde bir kronik hastalık bulunuyor. Bunların yüzde 54’ünde dörtten fazla hastalık var. OECD ortalamasında bir kişinin bir kronik hastalığı varsa maliyetler iki katına çıkıyor. Türkiye’de ise bir kronik hastalığınız varsa maliyetiniz üç katına çıkıyor. Dörtten fazla hastalığınız varsa 4 katına çıkıyor. Şu anda Türkiye 120 milyon kişiye sağlık hizmeti veriyormuş gibi algılanıyor. Bunun 20 yıl sonrasını hesapladığınızda tablo çok daha dramatik hale geliyor. Peki bu sorunu nasıl çözeceğiz? Bireyin kendi sağlığına sahip çıkmasını sağlayacağız. Bunu da dijital sistemler çözecek. Araştırmalara göre önümüzdeki 10 yılda istihdam edilmesi gereken sağlık personeli sayısı iki katına çıkarsa yeterli olacak. Şu an bu mümkün görünmüyor. Onun için dijital sistemlere ihtiyacımız var. Bugün gelişmiş ülkelere baktığımızda çok daha iyi bir durumda olduğumuzu görüyoruz. Şu anda inanılmaz bir enerjimiz var. Herkes dijitalleşmeyi ve yapay zekayı konuşuyor. Gerek dijitalize bakış açısında gerek bilgiyi yönetme kültürünün etkin hale gelmesinde ülkemizde büyük mesafeler kaydedildi. Bununla beraber sistemleri doğru yetiştirmemiz gerekiyor. Buna dikkat etmediğimiz sürece başarımızı gölgeleyecek durumlarla karşı karşıya kalabiliriz. Herkes yaptığı işi doğru yapar ve doğru kaydederse bizim yapay zekamız dört dörtlük olur. O, bizim ona öğrettiklerimizi bizim önümüze koyacak. Biz işi doğru yaparsak bizim yerimize o işi yapacak dijital ikizlerimiz zaten doğru yapacaktır.”

Dijitalleşme yaşam devrimi

Liv Hospital Grup Koordinatörü & İstinye Üniversitesi İcra Kurulu Üyesi ve Hospital Manager Yayın Kurulu Üyesi Meri İstiroti çalıştayda yaptığı konuşmada sağlık sektöründe dijitalleşme ve yapay zekanın sadece bir teknoloji değil yaşam devrimi oluşturduğunu söyleyerek, “Dünya genelinde yapay zeka destekli tanı araçları hastalıkları erken tespit ederek milyonlarca hayat kurtarıyor ve ekonomik tasarruf sağlıyor. İşte tam da bu yüzden bu devrimin bir parçası olarak geleceği şekillendirmek için toplandık. Hep birlikte sağlık hizmetlerini daha erişilebilir, hızlı ve etkili hale getiren bu teknolojilerin sınırlarını keşfetmeliyiz. Yapay zekanın sağlık hizmetlerinde tam potansiyeline ulaştığı bir dünya hayal edin. Her bireyin ihtiyaç duyduğu anda doğru teşhisi alabildiği, kişiselleştirilmiş tedavilerin yaygınlaştığı bir gelecek mümkün. Kendi hayat sürecimiz içinde geleneksel sağlığa erişim modelimiz değişiyor ve bizler de buna tanık oluyoruz. Bugünkü amacımız da sürdürülebilir sağlık hizmet üretimi için teknolojiyi daha etkin kullanarak insan hayatını nasıl dönüştürebileceğimizi belirlemek ve sağlık hizmetlerini daha erişilebilir hale getirebilmek için çözüm yollarını paylaşmak” dedi.

Büyük değişimler var

İstinye Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erkan İbiş çalıştayda yaptığı konuşmada, son çeyrek asırdır sürekli bir değişime uyandığımızı ve teknolojik değişikliklerin, algıların, uygulamaların ve başlıkların çok hızlı bir biçimde değiştiğini söyledi. Bu son çeyrekte hayatımıza giren yapay zekadan sanal gerçekliğe, Endüstri 4.0’dan big data’ya tüm gelişmelerin yaşamımızı daha konforlu hale getirmek için üretildiğini belirten İbiş sözlerini şöyle sürdürdü: “Hepsinin temelinde veri var. Veri analizimiz katlanarak artıyor ve muazzam bir şekilde büyüyor. Söz konusu bu global değişim sağlıkta da önümüze çıkıyor. Bugün kişiselleştirilmiş tıptan koruyucu uygulamalara, tele medicine’den kişisel veri güvenliğine kadar çok geniş yelpazede dijitalleşmenin avantajını yaşıyoruz. Aynı zamanda dijitalleşme sağlık hizmetlerin etkinliğinin artması, sürdürülebilirliğinin sağlanması ve verimliliğinin artışı gibi pek çok parametrede avantajlar sağlıyor. Ülkemizde de sağlık hizmetlerinde büyük değişimler yaşanıyor. Bugün dijital dönüşümle beraber e-Nabız Sistemi’ni hepimiz kullanıyoruz. Dijital takip ilaç sistemi, dijital sağlık verilerinin takibi gibi pek çok konuda önemli uygulamaları yaşıyoruz. Bununla beraber karşılaştığımız pek çok sorun var ki bunların başında dijital okur yazarlık geliyor. Burada da kamuya ve üniversitelere çok iş düşüyor.”

Bilgi teknolojileri şirketleri

Hospital Manager Yayın Yönetmeni Oğuz Engiz de çalıştayda emeği geçenlere teşekkür ettikten sonra Sağlık Bakanlığı’nın dijital dönüşümdeki rolüne vurgu yaptı. Bakanlığın bu alanda öncü olduğunu belirten Engiz, “Bu öncülük aynı zamanda Bakanlığa yeni sorumluluklar da yüklüyor. Üniversiteler ve bilgi teknolojileri şirketleri ile yakın iş birliği çok büyük önem arz ediyor. Verinin yönetimi ve kullanımıyla ilgili Sağlık Bakanlığımızın öncülük yapacağını düşünüyorum” diye konuştu.

Dijital dönüşüm ve yapay zeka

Açılış konuşmalarının ardından Moda Tasarımcısı Arzu Kaprol, “Beden, sağlıklı yaşam ve teknoloji alanında giydiklerimiz. Yapay zeka evreninde koruyucu ve iyileştirici giysiler ve yeni tasarım parametreleri” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi.

Sağlık Bakanlığı Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Şuayıp Birinci’nin moderatör olduğu ve Acıbadem Teknoloji Genel Müdür Yardımcısı Tanzer Özdil, İstinye Üniversitesi Mühendislik, Doğa Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Şenol Pişkin, Koç Sistem Genel Müdürü Mehmet Ali Akarca, WisdomEra CEO’su Dr. Levent Korkmaz ile One Dose Health Genel Müdürü Tolga Tuncer’in panelist olduğu ilk oturumda “Karar destek sistemlerinde yapay zeka yazılımlarının rolü” konuşuldu.

“Sağlık sektörünün ödeyici paydaşları ile dijitalizasyonda neredeyiz, sektörü neler bekliyor” başlıklı ikinci panelin moderatörlüğünü ise İstanbul Üniversitesi – Cerrahpaşa Öğretim Üyesi Prof. Dr. Haluk Özsarı yaptı. İkinci panelin, panelistleri arasında ise Eczacıbaşı Sağlık CEO’su ve DİSADER Başkanı Emin Fadıllıoğlu, Anadolu Sigorta Genel Müdürü Mehmet Tuğtan, Allianz Sigorta A.Ş. Direktörü Nedim Tarakçı, Türkiye Sigorta Birliği Genel Sekreteri Özgür Obalı, MLP Care Proje Yönetimi Direktör Yardımcısı Hulusi Emre Sürmeli yer aldı.

Katılım yüksek oldu 

Öğleden sonra gerçekleşen son panelde “Sağlık hizmetleri üretenlerin yapay zeka destekli programlardan beklentileri” konuşuldu. Sağlık Bilişim Derneği Başkanı Yasin Keleş’in moderatörlüğünü yaptığı panelde Bilim İnsanı Prof. Dr. Derya Unutmaz, Liv Hospital Vadi Beyin Cerrahisi Uzmanı ve Başhekim Yardımcısı Dr. Çağrı Canbolat, Koç Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Baran Balcan, MLP Care  İş Analist Müdürü & Hemşirelikte Bilişim Derneği Başkanı Dr. Nuran Aydın, MLP Care Hasta Bakım Direktör Yardımcısı Ebru Dönmez, Acıbadem Sağlık Grubu Hemşirelik Hizmetleri Müdürü Mustafa şahin, Acıbadem Sağlık Grubu Misafir Hizmetleri Direktörü Levent Civan Uncu, MLP Care Misafir Hizmetleri Direktörü Tülay Aydın, İstinye Garage / MLP Care Dijital Dönüşüm Direktörü Ersan Biçkioğlu ve Siemens Healthineers Dijital ve Otomosyon Müdürü Onur Ağuş panelist olarak yer aldı.

The post Sağlıkta dijital dönüşüm appeared first on DOCTORS BPM.

Kanser ameliyatları aylarca ertelenmemeli… Academic Hospital Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Fikret Düşünceli, 1-7 Nisan Kanser Haftası nedeniyle önemli uyarılarda bulundu.

Tüm kanserlerde pandemi boyunca polikliniklere başvuruların azaldığına işaret eden Dr. Fikret Düşünceli, “Pandemide bir yılı geride bıraktık ve bir yıl geç kalmak tüm kanserler için alarm niteliğindedir. Bu süreçte rutin muayenesine gelmesi gereken hastalar gelmedi bu da önümüzdeki günlerde bazı kanserleri ileri evrede görebileceğimiz anlamına geliyor” dedi.

İstatistiklerde kanser tanısı azalmış görünüyor

Geçen yıl COVID-19 salgını nedeniyle pek çok kişinin hastalık bulaşacağı endişesiyle rutin kontrollerini ve tetkiklerini yaptırmaktan çekindiğini belirten Dr. Düşünceli, şunları söyledi:

“Rutin muayenesine gelmesi gereken hastalar gelmedi, bu da önümüzdeki günlerde bazı kanserleri ileri evrede göreceğiz demek. Böyle bir yan etki yaratacak bize. Mesela geçen yıl mamografi çekilmesi gereken bir hastada belki bir yıl önce tümörünü saptayacaktık, ameliyatını yapmış olacaktık.

Bu hastaları hastaneye bu yıl başvurduğunda belki evre 2 safhasında ameliyatını yapacağız. Bazı kişilerde kolonoskopi, endoskopi gibi işlemleri yapamadık, biyopsi alamadık ve bundan dolayı kanser tanısı konulamadı. Kanser teşhisleri bu yüzden geçen yılki bazı istatistiklerde daha az görünüyor. Ama bu bir yanılsama, kanser azalmadı.”

Bu süre 2-3 ayı geçmemeli

Pandemi şartlarında ilk etapta hastaların ameliyatlarını planlayamadıklarını ve “Ameliyatı ne kadar öteleyebiliriz ve hastaya zarar vermeden ideal zamanda ameliyat ederiz?” sorusunun yanıtının arandığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Fikret Düşünceli sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bana kanser teşhisi konuldu bekleyeyim ve bir yıl sonra ameliyat olayım demek mantıklı bir yöntem değil. İlk başlarda daha ne olduğunu bilmediğimiz için bir iki ay geçsin, önümüzü görelim denildi ancak bu sürenin 2-3 ayı geçmemesi lazım. Tüm kanserler için bu durum geçerli.

Bir yandan da 2020 yılı içinde en fazla ameliyat yaptığımız grup kanser hastaları oldu. Çünkü bazı hastaların ameliyatını çok fazla erteleme şansı yoktu. Geçen yıl oransal olarak kanser ameliyatlarının sayısı arttı diyebilirim. Önceden 100 ameliyattan 15’ini kanser ameliyatları oluştururken geçtiğimiz yıl 60 ameliyatın 20’si kanser vakalarıydı.”

Yeni ilaçlarla tedavide başarı artıyor 

Kanser tedavisinde başarı oranlarının arttığından da bahseden Dr. Düşünceli, güncel tedavi yaklaşımları hakkında da şu bilgileri aktardı:

*Teknoloji geliştikçe hastalıkları daha erken tespit edebiliyoruz,  ayrıca eskiden yapamadığınız ameliyatlarda ya da tedavisinde başarılı olamadığımız kanser türlerinde daha başarılı sonuçlar alıyoruz. Bu da yaşam sürelerinin, yaşam beklentilerinin uzamasını sağlıyor.

*Akıllı ilaçlarla hedefe yani sadece kanserli dokuya yönelik ve vücudunuzda belli bir süre kalacak kontrollü salınım yapacak ilaçlara doğru gidiliyor. Vücudunuzda örneğin 3 ay kalan ve toplam 30 miligramı günde bir miligram salınacak şekilde ve başka dokulara zarar vermeden etkili oluyor bu ilaçlar.

*Yeni ilaçların bir yararı da önceden ilk başta ameliyat edilemeyecek durumda olan hastaları ameliyat edilebilecek safhaya getirmemizi sağlaması. Özellikle meme kanserinde eskiden belli bir evredeyken memenin tamamını almamız gerekirken günümüzde verilen ilaçlarla bu tümörü küçülterek memenin tamamını almadan sadece bir kısmını alarak tedavi şansı sağlanıyor.

*Tüm tümörler için hala geçerli olan en önemli kural, ne kadar erken saptanırsa o kadar başarılı tedavi edilmesidir. Tıp ilerledikçe yaptığımız cerrahiler daha minimal olmaya başladı. Elimizdeki silahlar güçlendikçe bugün daha kötümser konuştuğumuz durumlarda daha iyimser olabileceğiz. Cerrahi yapılamayan hastaları belki cerrahiye aday haline getireceğiz. Bazı vakaları da hiç ameliyat etmeden sadece ilaçlarla tedavi edebileceğiz

Laboratuvar sonuçlarını internetten doğrulatmayın…

İnternetten hastalık bilgisi ararken hastaların genelde olumsuz bilgiye odaklandığını anlatan Dr. Düşünceli, kötü – negatif sözcüklerin daha fazla akılda tutulduğunu belirterek, “Laboratuvar tetkiki yaptıran bazı hastalar henüz doktora başvurmadan internetten edindiği bilgiyle bazen kendisinde düşük çıkan bir kan değerini “ben kanser oldum” diye yorumlayabiliyor. Bazen de tam tersi oluyor ve belirtileri, tetkik sonuçlarını göz ardı eden kişiler çıkan sonuçları internetten bakarak hafife alıyor. Eğer herhangi bir şüpheyle laboratuvar tetkiki yapıldıysa sonrasında mutlaka doktora danışılmalıdır” diye uyardı.

En yaygın 5 belirtiyi unutmayın 

* Halsizlik,

* Normal yeme düzenine rağmen istem dışı kilo vermek,

* Kadınlarda adet döngüsü haricindeki kanamalar,

* İhmal edilen mide, bağırsak sistemi kanamaları,

* Dışkılama alışkanlıklarında değişiklik.

The post Kanser ameliyatları aylarca ertelenmemeli appeared first on DOCTORS BPM.