Ramazan’da böbrekleri susuzluktan koruyun… İnsan vücut ağırlığının yaklaşık yüzde 60’ını oluşturan ve insan yaşamı için vazgeçilemez bir beslenme ögesi olan su, idrar yapma, dışkılama, terleme gibi yollar ile atık maddelerin vücuttan uzaklaştırılması, vücut ısısının korunması, eklemlerin kayganlığının sağlanması, cildin kurumasını önlenmesi gibi işlevlere sahip. Hafif dereceli susuzluk durumlarında bile kişide halsizlik ve yorgunluk belirtilerinin görülebildiğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, “Susuzluk derecesi arttıkça diğer vücut fonksiyonlarında da bozukluklar gelişir. Ramazan ayını sağlıklı bir şekilde geçirmek için iftarda oruç açtıktan sonra özellikle böbreklerin zarar görmemesi için sahura kadar mutlaka en az 2 litre su içilmeli” dedi.

Sağlıklı bir kişinin ihtiyaç duyduğu günlük su miktarının kişinin günlük aktivitesi, vücut ağırlığı, bulunduğu iklim özellikleri, çalışma ortamının ısısı gibi faktörlere bağlı olarak değişebildiğini vurgulayan Anadolu Sağlık Merkezi İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, “Dünya Sağlık Örgütü’nün su gereksinimi konusunda hazırladığı bildiride, ılık iklim bölgelerinde yaşayan sağlıklı erişkinlerin günlük su gereksinimi 2,7-3,7 litre civarında iken sıcak bölgelerde bu miktar 4-6 litreye ulaşıyor. O nedenle, özellikle yaz aylarında su tüketimine daha da fazla dikkat edilmesi gerekiyor. Ramazan ayında da gün içerisinde susuz kalındığı için iftar ve sahur arasında en az 2 litre su tüketmeye özen gösterilmeli” diye konuştu.

Peki özellikle Ramazan ayında susuzlukla nasıl başa çıkmalı? Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu konuyla ilgili şu bilgileri verdi: “Oruç nedeniyle gün içerisinde su içememek, baş ağrısı, baş dönmesi veya halsizlik gibi sıkıntılara yol açabilir. Susuzlukla baş edebilmek, hatta çok fazla susamamak için oruçluyken enerjiyi tasarruflu harcamak önemli. Hafif yürüyüşler, yoga meditasyon gibi egzersizler yapılabilir ancak vücudu gereksiz yere yormamak, ağır egzersiz yapmamak, terlemeye, yani vücudun ekstradan sıvı kaybetmesine yol açabilecek davranışlarda bulunmamak sağlık açısından önem taşıyor. Ayrıca iftarda su yerine aşırı miktarlarda çay-kahve tüketmekten de uzak durulmalı. Bu içecekler suyun yerini tutmadıkları gibi vücudun su kaybetmesine de yol açıyor.” 

Su gereksiniminde rol oynayan 4 faktör

Böbrek hastalığı, hipertansiyon, diyabet ve kalp hastalığı gibi sürekli tedavi gerektiren hastalıkları olan kişilerin sıvı tüketimi konusunda doktorlarının önerilerine göre hareket etmeleri gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, su gereksiniminde rol oynayan faktörleri şöyle sıraladı:

• Egzersiz: Özellikle yoğun tempoda 1 saati aşkın süre ile yapılan egzersizlerde ekstra olarak su ve mineral içeren sporcu içecekleri tüketilmeli.
• Ortam ısısı: Aşırı terlemeye neden olan sıcak ortamlarda su tüketiminin arttırılması susuzluk gelişmesini önler.
• Sağlık sorunları: Değişik nedenler ile ateş yüksekliği gelişmesi, bulantı-kusma, ishal varlığı gibi durumlarda vücuttan kaybedilen suyun yerine konulması için su tüketiminin arttırılması çok önemli.
• Gebelik ve emzirme dönemi: Gebelikte günlük 2.5 litre ve emzirme döneminde 3 litre civarında su içilmesi önerilir.

The post Ramazan’da böbrekleri susuzluktan koruyun appeared first on DOCTORS BPM.

Ramazan pidesi tüketirken altın kural!.. İftar sofralarının sıcacık lezzeti Ramazan pidesi, hele de gün boyu süren açlığın ardından  ‘nasıl olsa yılda bir ay yiyeceğim, bir şey olmaz’ denilerek gereğinden fazla tüketilebiliyor. Oysa her şeyi olduğu gibi pideyi de ölçülü tüketmek, aşırıya kaçmamak şart.

Acıbadem Altunizade Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Hazal Çatırtan Çobanoğlu “Ramazan pidesi, beyaz unla yapılan mayalı bir ekmek çeşidi. 1 avuç içi pide (4 boğum) 2 ince dilim beyaz ekmeğe denk geliyor. Gün içerisinde uzun süreli açlığın etkisi ile pek çok kişi tüketirken kendine sınır koymuyor. Oysa beyaz undan yapıldığı için kan şekerini kolay yükseltebilen, glisemik indeksi yüksek bir besin olan pideyi; insülin direnci, diyabeti ve kilo sorunu olan kişilerin daha da dikkatli tüketmesi şart” diyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Hazal Çatırtan Çobanoğlu, ramazan pidesi tüketirken dikkat edilmesi gerekenleri anlattı; evde tam buğday unuyla hazırlayabileceğiniz lezzetli bir pide tarifi verdi.

Sahurda pideden uzak durun

Pideyi sahurda ya da iftarda tüketin; her iki öğünde birden tüketmeyin. Beyaz undan olduğu için kan şekerini yükseltme etkisi daha fazla olan pide, hızlı acıkmanıza yol açacağından, gün içindeki acıkmayı engellemek için sahur yerine iftarda tüketmeniz daha uygun olacaktır.

Pideyi bu besinlerle tüketmeyin  

Aynı öğünde çorba, pilav, makarna, ekmek gibi içerik yönünden pideye benzer yiyecekler tüketilecekse pide o öğünde çok az tüketilmeli veya tüketilmemeli. Hepsinin tüketilmesi durumunda öğünün karbonhidrat içeriği çok artacak, anlık olarak doyursa da sonradan çok acıkmaya ve uzun vadede kilo artışına sebep olacaktır.

Çavdar unlu pideyi tercih edin

Pide seviyor ve ekmek yerine sık yemek istiyorsanız tam buğday veya çavdar unuyla yapılmış pide tercih edin. Bulamadığınız durumlarda, evde hazırlayacağınız tam tahıllı pide (ekmek yerine tüketerek) ile hem tokluk sürenizi artırabilir hem de kan şekerinizi dengede tutabilirsiniz.

Tam buğday unlu ramazan pidesi tarifi

Malzemeler

• 3 su bardağı tam buğday unu
• 1/2 paket kuru maya
• Aldığı kadar ılık su
• 1 tatlı kaşığı toz şeker
• 1 çay kaşığının ucuyla tuz
• 1 yemek kaşığı sıvı yağ

Üzeri için;

• 1 yemek kaşığı su
• 2-3 adet yumurta sarısı
• Çörek otu veya susam

Yapılışı:

Unu eleyip bir kabın içine alalım. Üzerine mayayı, şekeri, tuzu ve sıvı yağı koyalım. Ilık suyu azar azar ilave edip ele yapışmayan yumuşak kıvamlı bir hamur yoğuralım. Hamuru hafif un serptiğimiz tezgahta kıvamını alana kadar 10-15 dakika kadar yoğuralım. Pide hamurunu temiz bir kaba alıp üzerini streç ile örtelim. Oda sıcaklığında 1 saat kadar mayalandıralım. Mayalanan hamuru tekrar 10 dakika daha yoğurup tezgahta yarım parmak kalınlığında açalım. Hazırladığımız pideyi 20-25 dakika daha oda sıcaklığında bekletelim. Klasik pide görünümünü elde edecek şekilde bıçak yardımıyla şekil verelim. Bir kaseye yumurta sarısını ve suyu koyup çırpalım. Sonra pide hamurunun üzerine fırça ile yumurta sarısını sürelim. Daha sonra pidelerin üzerine çörek otu veya susam serpelim. Önceden ısıtılmış 200° fırında 12-15 dakika pişirelim. Buna karşın tam buğday unundan diye tüketiminde aşırıya kaçmak zararlı. Avuç içiniz kadar bir dilim pide 2 dilim ekmek yerine geçer ve normal pideye göre daha çok diyet lifi ve protein içerir.

The post Ramazan pidesi tüketirken altın kural!.. appeared first on DOCTORS BPM.

Diyabet hastaları oruç tutabilir mi?  Diyabet toplumumuzda oldukça sık görülen ve ciddi komplikasyonlarla seyredebilen bir hastalıktır. Diyabet hastaları, dini vecibelerimizden olan Ramazan orucunu tutma konusunda talep ve soruları olmaktadır. Bu konu aslında oldukça karmaşık bir konudur. Her hasta özel olarak değerlendirilmelidir. İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Yusuf Aydın, diyabet hastalarının oruç tutmaları ile ilgili olarak genel prensiplerden bahsetti.

Tip 1 diyabet hastalarının oruç tutmaları mümkün mü?

Tip 1 diyabet hastalarının hayat boyu insülin kullanmaları gerekmektedir. Bu insülinler genel olarak günde 3 veya 4 doz şeklinde olmaktadır. Kimi Tip 1 diyabet hastaları da insülin pompası ile kan şekerlerini kontrol altına almaya çalışmaktadırlar. Bu yüzden bu hastaların oruç tutmaları mümkün değildir. Kısa bir dönem insülin yapmazlar ise yüksek şeker (hiperglisemi), ketoasidoz komasına girebilirler. Dolayısıyla, bu hastaların kesinlikle oruç tutma teşebbüsünde bulunmamaları gerekmektedir.

Hayatı tehlikesi var mı? 

Diyabet hastaları oruç tutabilir mi? Tip 2 diyabeti olan hastalarımız ise çok farklı gruplar şeklinde tedavi almaktadırlar. O yüzden her hasta kendi özelinde değerlendirilmelidir. Temel olarak hipoglisemi, yani şeker düşüklüğü ve hiperglisemi yani şeker yüksekliğine açmayacak şekilde tedavi planlaması yapılmalıdır. Oruç tutan diyabet hastalarına bu klinik durum gelişirse hayatı tehdit eden sonuçlar ortaya çıkabilmektedir.

Birinci ve ikinci grup diyabet hastaları

Birinci grup hasta; çok düşük dozda ilaç kullanan ve kan şekerleri kontrol altında olan ve ek hastalıkları olmayan Tip 2 diyabet hastalarıdır. Bu hastalar ilaç dozları ayarlanarak oruç tutabilirler. Bu hastaların birçoğu tek veya iki şeker hapı kullanmaktadırlar. Özellikle hipoglisemiye yol açan sülfonilüre grubu (glibenklamid, gliclazid, glimeprid) ilaçlar iftara kaydırılarak tedavi değiştirilebilir. Eğer sadece metformin kullanıyorsa ve kan şekeri düzenli ise oruç tutmasında herhangi bir sakınca olmayacaktır.

İkinci grup hasta ise tek doz insülin ile beraber şeker düşürücü ilaçlar kullanan hastalardır. Bu hastalarda insülin hemen iftar sonrasında uygulanır ve sahurda hipoglisemiye yol açmayan ilaçlar tedaviye eklenerek oruç tutmaları sağlanabilir. Bu hastalar insülin kullandıkları için mutlaka hipoglisemi riski açısından yakın kan şekeri yakın takibi yapılmalıdır. Özellikle bu kişiler öğleden sonra, saat 15-16’dan sonra hipoglisemi açısından yakın takip olmalıdır. Kan şekeri 70 mg/dl altına düşerse orucunu bozarak kan şekerini normale getirmelidir.

Üçüncü grup ve dördüncü grup için doğru olmaz 

Üçüncü grup Tip 2 diyabet hastaları ise, iki veya daha fazla insülin tedavisi kullanan hastalardır. Bu hasta grubunda aynen Tip 1 diyabet hastalarında olduğu gibi oruç tutmaları kan şekeri regülasyonunu daha da kötüleştirebileceği ve hipoglisemilere yol açacağı için oruç tutmaları uygun değildir.

Dördüncü grup Tip 2 diyabet hastaları ise kan şekerleri çok oynak seyreden ve ciddi komplikasyonları olan hastalardır. Örneğin bypaslı veya stent öyküsü olan, kontrolsüz hipertansiyonu olan, ciddi diyabet göz hastalıları olan, yakın zamanda felç geçirmiş hastaların kan şekerleri iyi bile olsa oruç tutmaları çok uygun değildir. Çünkü gelişecek hipoglisemi veya hiperglisemi durumunda hayatı tehdit edecek sonuçlar oluşabilir.

Doç. Dr. Yusuf Aydın, “Gruplar genel öneri şeklinde değerlendirilmelidir. Oruç tutmak isteyen her diyabetli, ramazan öncesinde mutlaka kan şekerlerinin genel durumu, ek hastalıklarının son durumunu değerlendirmek için hekimlerine başvurmalıdır. Özellikle HbA1c değeri yani 3 aylık kan şekeri ortalaması yüzde 8,5 üzerinde ise bu hastanın kan şekeri kontrolü kötü olarak kabul edilmelidir. Bu diyabet hastalarının da oruç tutmasının uygun olmadığını düşünüyorum’’ dedi.

Oruç tutmayı planlayan ve hekimlerinin izin verdiği hastalar, Ramazan döneminde mutlaka oruç tutacakları zaman sahur yapmaları gerekmektedir. Sahurda özellikle protein içeriği yüksek gıdaları (yumurta, peynir, baklagil ve proteinli çorbalar) gıdaları bol almaları gerekmektedir. Ayrıca sıcak bölgelerde oruç tutan kişilerde sıvı kaybı riski fazla olduğundan sahurda yeterli oranda su ve sıvı gıdaları almaları gerekmektedir. Ayrıca oruçlu oldukları dönemde mutlaka kan şekerlerini yakın ve daha sıkı takibi gereklidir.

Oruç ibadetini yapmayı planlayan hastalarımızın mutlaka Ramazan öncesi hekimleri ile görüşmelerini, klinik durum değerlendirmelerini yaptırmalarını öneriyorum. Sonuç olarak daha öncede belirtiğim gibi her hasta kendi özel durumuna göre hekiminin izin vermesi halinde oruç tutabilir.

The post Diyabet hastaları oruç tutabilir mi? appeared first on DOCTORS BPM.