MS günlük rutini etkilemiyor… Bağışıklık sistemi hastalıklarının görülme oranı dünyada belirgin bir şekilde artıyor. Bu artışın nedenleri arasında; hava kirliliği, kronik stres ve işlenmiş gıda tüketimi gibi giderek yaygınlaşan çevresel faktörler yer alıyor. Bu hastalıklardan biri olan Multiple Skleroz yani kısaca MS, bazı hücrelerin beyin ya da omurilikteki sinirlere bilinmeyen sebeplerle saldırması ve o bölgelerde hasarlar bırakmasıyla oluşuyor.

Eğer bulanık görüyorsa

Hastalığın kadınlarda ve 20’li veya 30’lu yaşlarda daha sık görüldüğünü belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, “MS, aktif yaşamın başındaki insanlarda ortaya çıkması yönüyle iş gücü kaybı ve yaşam kalitesi açısından erken tanınması ve iyi yönetilmesi gereken önemli ama korkulmaması gereken bir hastalık” dedi.
Multiple Skleroz’un beynin farklı bölgelerini etkilediği için belirtilerinin de etkilenen bölgeye
göre değişkenlik gösterebileceğini ifade eden Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden
Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, “MS nedeniyle görme siniri etkilenirse hasta bulanık
görmeye başlayabilir, omurilikte bir bölge etkilenmişse duyu kaybı, uyuşma ya da
karıncalanma şikâyeti, denge merkezi zarar görmüşse yalpalayarak yürüme veya çift görme
gibi sorunlar meydana gelebilir. Bu semptomlara ek olarak kolda ya da bacakta kas
güçsüzlüğü de yaşanabilir. Sayılan tüm bulguların en az 24 saat sürmesi, MS’in en ayırt edici özeliğidir” şeklinde konuştu.

MS’ın görülme sıklığı 

MS’in birebir geçişli genetik bir hastalık olmadığını ve anne babada varsa mutlaka çocukta da çıkar düşüncesinin hatalı olduğunu belirten Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, “Ancak elbette ki genetik yatkınlığın rahatsızlıkla karşılaşma ihtimalini artırdığını biliyoruz. Özellikle birinci derece aile yakınlarında Multiple Skleroz varsa, kişide de görülme ihtimali diğer bireylere göre daha fazla. Ayrıca yeterli güneş ışığı ve D Vitamini alımı ya da yaşam bölgesi gibi çevresel etkenlerin de önemli tetikleyicilerden olduğunu biliyoruz. Örneğin Ekvator’un çok kuzeyi ve güneyinde MS’e sık rastlanılırken, Ekvator bölgesindeki alanlarda daha az görülüyor. Bu nedenle multifaktöriyel yani birçok faktör kaynaklı bir hastalık diyebiliriz” açıklamasında bulundu.

Tedavide doğru teşhis önemli

MS hastalığının yüzde 80-85 oranlarında ataklarla meydana geldiğine değinen Prof. Dr. Nihal Işık, “Atak dönemlerinde görülen nörolojik bulgular zamanla iyileşir ve bir sonraki atakta yeniden ortaya çıkar. Agresif ilerleyen MS tipi ise çok daha seyrektir. Teşhis için hasta hikayesi dinlenir, kişi detaylıca muayene edilir ve sinir dokusuna saldıran hücrelerin hasar bıraktığı bölgeler yani bir diğer adıyla plaklar çekilen beyin ve omurilik MR’larında tespit edilir. Tüm bu süreçler birbirini destekler ve hastalığı işaret ederse tanıya yaklaşılır. Ek olarak beyin ve omurilik sıvısının tetkik edilmesine de gerekli durumlarda başvurulabilir. Tedavide bağışıklık sistemini baskılayacak ilaçlara başvurulabildiği için tanının doğru konması çok kritik” dedi.

MS ile yaşam kalitesi

Multiple Skleroz’lu kişilerde depresyona yatkınlığın da oluşabildiğini açıklayan Prof. Dr. Işık, “MS hastalarının en sık karşılaştığı problemlerin başında, genç yaşlarda uzun süreli bir hastalık yönetiminin zorluğu ve bazı iş verenler tarafından olası aksamalar endişesiyle işten çıkarılma ya da işe alınma şansının tanınmaması geliyor. Oysa hastaların günlük rutinlerini hiç aksatmayacak şekilde MS’i yönetebilecekleri ve bu sağlık sorununa sahip olmayanların
yapabileceği her şeyi yapabilecekleri bilinmeli. Bir diğer yaşanan zorluk atak dönemlerinden kalan kuvvetsizlik ya da hafif dengesizlik gibi izler yani sekellerin hastanın yaşam kalitesini eksi yönde etkilemesi. Aynı zamanda fatik denen ciddi bir yorgunluk ve tükenmişlik hissine de yol açabilen MS maalesef sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla önlenebilen bir hastalık değil. Ancak tanı konduktan sonra yapılacak sağlıklı yaşam değişiklikleri tedaviyi destekliyor. Özellikle de strese maruz kalmamak, Multiple Skleroz’u kötüleştirdiğini bildiğimiz sigaradan sıkı bir şekilde uzak durmak ve D vitamini değerlerini yüksek tutmak çok değerli” dedi.

MS için hayati tavsiyeler…

Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, MS hastalarına hayatlarını kolaylaştıracak 8 önemli tavsiyede bulundu:

1. Yönetilebilen bir hastalık olduğu ve kontrolü için çok etkili ilaçlar bulunduğu
unutulmamalı. Günde iki kere ilaç ya da altı ayda bir serum alarak gündelik yaşantı
çok rahatlıkla sürdürülebilir. Ancak bu noktada tedavinin ve rutin doktor kontrollerin
aksatılmaması çok önemli.
2. Sigaranın kesinlikle yasak olduğu kabul edilmeli. Gerekirse sigarayı bırakma
konusunda profesyonel destek alınmalı.
3. D vitamini düşüklüğünün MS’in ortaya çıkışında etkili olduğu düşünüldüğü için bu
vitamin değerleri yüksek tutulmalı. Gerekirse doktor yönlendirmeleriyle takviye
alınmalı.
4. Ölümcül bir hastalık olmadığı ve vakaların büyük bir kısmının yönetilebilir olduğu
bilinmeli ve bu yüzden pozitif düşüncüye ağırlık verilmeli, ihtiyaç halinde ise psikolojik
destek alınmalı.
5. Sinir sistemini desteklediği bilinen yürüyüş, yoga veya pilates gibi hafif egzersizlerle
fiziksel aktivite aksatılmamalı.
6. Meditasyon, nefes egzersizleri veya terapi gibi yöntemlerle stresi kontrol altına almak
öğrenilmeli.
7. Bağışıklık ve sinir sistemi sağlığı için yeterli ve kaliteli uykuya özen gösterilmeli.
8. Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının bir parçası olarak antioksidanlardan zengin, Akdeniz
beslenme tipi benimsenmeli.

The post MS günlük rutini etkilemiyor appeared first on DOCTORS BPM.

Tümöre canlı takip dönemi…  Kanser vakaları dünya genelinde artış göstermeyi sürdürürken tedavi tarafında da umut veren gelişmeler yaşanıyor. Akıllı radyoterapi tedavilerinde son zamanlarda ön plana çıkan MR Linac cihazı modern teknolojisiyle dikkat çekiyor. Dünyada ve ülkemizde sınırlı sayıda bulunan bu cihaz yardımıyla tümör ve organ hareketi hesaba katılıyor; böylece tümör anlık ve canlı takip edilerek yüksek hassasiyette ışınlama yapılabiliyor. CMM (Kapsamlı Hareket Yönetimi) ismi verilen bu özelliği dünyada yalnızca 5 merkezde, Türkiye’de ise sadece Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nde bulunuyor.

MR Linac cihazı ile ilgili bilgi veren Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Bölümü Direktörü Prof. Dr. Hale Başak Çağlar, “Cihaz, sadece tümörü hedef alıyor, tümör harici diğer organlara minimal doz vererek toplamda hastaya verilen radyasyon yükünü düşürüyor. Hareket eden tümörlerin ve etraflarındaki sağlam organların kesin konumunu belirleyebilen cihaz adeta navigasyon görevi görüyor ve ışının tam adrese ulaştırılmasını sağlıyor” dedi.

Dünyada ve ülkemizde durum

Dünya Sağlık Örgütü‘ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı’na göre Avrupa’daki kanser vakaları gelecek 20 yılda yüzde 22,5 oranında artacak. Bu tablo 2022 yılında yaklaşık 20 milyon olarak açıklanan vaka sayısının bu yıl 30 milyonu aşması anlamına geliyor. Dünya genelinde vaka sayısı artarken kanser tedavisinde de gelişmeler sürüyor. Dünyada ve ülkemizde sınırlı sayıda bulunan MR linac akıllı radyoterapi cihazları yardımıyla tümör ve organ hareketi hesaba katılıyor ve böylece tümör anlık ve canlı takip edilerek yüksek hassasiyette ışınlama yapılabiliyor. MR Linac’lara yeni eklenen ve CMM (Kapsamlı Hareket Yönetimi) ismi verilen, hareketi dikkate alarak tedaviler yapabilen cihaz dünyada yalnızca 5 merkezde, Türkiye’de ise sadece Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nde bulunuyor.

Işını tam adresine ulaştırıyor

MR Linac’ın yüksek kaliteli görüntüler sağlayan bir radyoterapi cihazı olduğunu anlatan
Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Radyasyon Onkolojisi Bölümü Direktörü Prof. Dr. Hale
Başak Çağlar, “Cihaz hareket eden tümörlerin ve etraflarındaki sağlam organların kesin
konumunu belirleyebiliyor. Cihaz adeta navigasyon görevi görüyor ve ışının tam adrese
ulaştırılmasını sağlıyor. Bu sayede tedavi edilen tümör hacimleri azaltılırken, radyasyona bağlı olumsuz etkiler de en aza indiriliyor” dedi. MR Linac ile, gerektiğinde hastaya verilen
radyasyon dozunun her seansta tekrar ayarlanabildiğini vurgulayan Prof. Dr. Hale Başak
Çağlar, “Özellikle küçük tümörlerin tedavisinde olağanüstü hassasiyette ışınlama yapıyor. Cihaz kanser hücrelerinin vücudun farklı bölgelerine yayıldığı durumlarda veya daha önce
radyoterapi almış hastaların yeniden tedavi edilmesinde önemli bir rol üstleniyor” diye
konuştu. Prof. Dr. Hale Başak Çağlar, MR Linac cihazının en çok faydalanıldığı kanser türlerini; pankreas, karaciğer, prostat, rektal kanserler, baş-boyun kanserleri, meme kanserleri, böbrek tümörleri, akciğer ve beyin tümörleri olarak sıraladı.

Anlık ve yüksek görüntü

Geleneksel radyoterapi tedavisinin, bilgisayarlı tomografi görüntüsü kullanmayı ya da
referans işaretleyicilerin yerleştirilmesi için cerrahi bir işlem gerektirdiğini paylaşan Prof. Dr.
Hale Başak Çağlar, “Oysa MR Linac geleneksel yöntemlere kıyasla, ekstra radyasyon
maruziyetine gerek kalmadan tedavi sırasında anlık MR görüntüsü alabiliyor. Bu da hastanın
radyasyon temasını azaltarak onu oluşabilecek risklerden koruduğu anlamına geliyor.
Görüntü kalitesi yüksek olduğu için tümörler daha net bir şekilde analiz ediliyor. Tedavi
sırasında alınan anlık görüntüler sayesinde hastanın günlük anatomik değişiklikleri
belirlenebiliyor” dedi.

Tedavi sonrası yan etki 

Adaptif yöntemde tedavi süreci boyunca meydana gelen anatomik değişikliklerin anında
değerlendirilerek tedavinin kolaylıkla optimize edildiğini ifade eden Prof. Dr. Hale Başak
Çağlar, “Böylece hastanın tümörü daha iyi hedefleniyor, sağlıklı dokulara verilen radyasyon
dozu en aza indiriliyor ve sağlıklı organlar gereksiz radyasyondan korunuyor. MR Linac,
sağlıklı organlardaki toksisiteyi, yani radyasyon zararını azalttığı için kanser tedavisi
sonrasında hastanın yaşam kalitesini de yükseltiyor” şeklinde konuştu.

The post Tümöre canlı takip dönemi… appeared first on DOCTORS BPM.