MS günlük rutini etkilemiyor… Bağışıklık sistemi hastalıklarının görülme oranı dünyada belirgin bir şekilde artıyor. Bu artışın nedenleri arasında; hava kirliliği, kronik stres ve işlenmiş gıda tüketimi gibi giderek yaygınlaşan çevresel faktörler yer alıyor. Bu hastalıklardan biri olan Multiple Skleroz yani kısaca MS, bazı hücrelerin beyin ya da omurilikteki sinirlere bilinmeyen sebeplerle saldırması ve o bölgelerde hasarlar bırakmasıyla oluşuyor.

Eğer bulanık görüyorsa

Hastalığın kadınlarda ve 20’li veya 30’lu yaşlarda daha sık görüldüğünü belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, “MS, aktif yaşamın başındaki insanlarda ortaya çıkması yönüyle iş gücü kaybı ve yaşam kalitesi açısından erken tanınması ve iyi yönetilmesi gereken önemli ama korkulmaması gereken bir hastalık” dedi.
Multiple Skleroz’un beynin farklı bölgelerini etkilediği için belirtilerinin de etkilenen bölgeye
göre değişkenlik gösterebileceğini ifade eden Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden
Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, “MS nedeniyle görme siniri etkilenirse hasta bulanık
görmeye başlayabilir, omurilikte bir bölge etkilenmişse duyu kaybı, uyuşma ya da
karıncalanma şikâyeti, denge merkezi zarar görmüşse yalpalayarak yürüme veya çift görme
gibi sorunlar meydana gelebilir. Bu semptomlara ek olarak kolda ya da bacakta kas
güçsüzlüğü de yaşanabilir. Sayılan tüm bulguların en az 24 saat sürmesi, MS’in en ayırt edici özeliğidir” şeklinde konuştu.

MS’ın görülme sıklığı 

MS’in birebir geçişli genetik bir hastalık olmadığını ve anne babada varsa mutlaka çocukta da çıkar düşüncesinin hatalı olduğunu belirten Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, “Ancak elbette ki genetik yatkınlığın rahatsızlıkla karşılaşma ihtimalini artırdığını biliyoruz. Özellikle birinci derece aile yakınlarında Multiple Skleroz varsa, kişide de görülme ihtimali diğer bireylere göre daha fazla. Ayrıca yeterli güneş ışığı ve D Vitamini alımı ya da yaşam bölgesi gibi çevresel etkenlerin de önemli tetikleyicilerden olduğunu biliyoruz. Örneğin Ekvator’un çok kuzeyi ve güneyinde MS’e sık rastlanılırken, Ekvator bölgesindeki alanlarda daha az görülüyor. Bu nedenle multifaktöriyel yani birçok faktör kaynaklı bir hastalık diyebiliriz” açıklamasında bulundu.

Tedavide doğru teşhis önemli

MS hastalığının yüzde 80-85 oranlarında ataklarla meydana geldiğine değinen Prof. Dr. Nihal Işık, “Atak dönemlerinde görülen nörolojik bulgular zamanla iyileşir ve bir sonraki atakta yeniden ortaya çıkar. Agresif ilerleyen MS tipi ise çok daha seyrektir. Teşhis için hasta hikayesi dinlenir, kişi detaylıca muayene edilir ve sinir dokusuna saldıran hücrelerin hasar bıraktığı bölgeler yani bir diğer adıyla plaklar çekilen beyin ve omurilik MR’larında tespit edilir. Tüm bu süreçler birbirini destekler ve hastalığı işaret ederse tanıya yaklaşılır. Ek olarak beyin ve omurilik sıvısının tetkik edilmesine de gerekli durumlarda başvurulabilir. Tedavide bağışıklık sistemini baskılayacak ilaçlara başvurulabildiği için tanının doğru konması çok kritik” dedi.

MS ile yaşam kalitesi

Multiple Skleroz’lu kişilerde depresyona yatkınlığın da oluşabildiğini açıklayan Prof. Dr. Işık, “MS hastalarının en sık karşılaştığı problemlerin başında, genç yaşlarda uzun süreli bir hastalık yönetiminin zorluğu ve bazı iş verenler tarafından olası aksamalar endişesiyle işten çıkarılma ya da işe alınma şansının tanınmaması geliyor. Oysa hastaların günlük rutinlerini hiç aksatmayacak şekilde MS’i yönetebilecekleri ve bu sağlık sorununa sahip olmayanların
yapabileceği her şeyi yapabilecekleri bilinmeli. Bir diğer yaşanan zorluk atak dönemlerinden kalan kuvvetsizlik ya da hafif dengesizlik gibi izler yani sekellerin hastanın yaşam kalitesini eksi yönde etkilemesi. Aynı zamanda fatik denen ciddi bir yorgunluk ve tükenmişlik hissine de yol açabilen MS maalesef sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla önlenebilen bir hastalık değil. Ancak tanı konduktan sonra yapılacak sağlıklı yaşam değişiklikleri tedaviyi destekliyor. Özellikle de strese maruz kalmamak, Multiple Skleroz’u kötüleştirdiğini bildiğimiz sigaradan sıkı bir şekilde uzak durmak ve D vitamini değerlerini yüksek tutmak çok değerli” dedi.

MS için hayati tavsiyeler…

Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, MS hastalarına hayatlarını kolaylaştıracak 8 önemli tavsiyede bulundu:

1. Yönetilebilen bir hastalık olduğu ve kontrolü için çok etkili ilaçlar bulunduğu
unutulmamalı. Günde iki kere ilaç ya da altı ayda bir serum alarak gündelik yaşantı
çok rahatlıkla sürdürülebilir. Ancak bu noktada tedavinin ve rutin doktor kontrollerin
aksatılmaması çok önemli.
2. Sigaranın kesinlikle yasak olduğu kabul edilmeli. Gerekirse sigarayı bırakma
konusunda profesyonel destek alınmalı.
3. D vitamini düşüklüğünün MS’in ortaya çıkışında etkili olduğu düşünüldüğü için bu
vitamin değerleri yüksek tutulmalı. Gerekirse doktor yönlendirmeleriyle takviye
alınmalı.
4. Ölümcül bir hastalık olmadığı ve vakaların büyük bir kısmının yönetilebilir olduğu
bilinmeli ve bu yüzden pozitif düşüncüye ağırlık verilmeli, ihtiyaç halinde ise psikolojik
destek alınmalı.
5. Sinir sistemini desteklediği bilinen yürüyüş, yoga veya pilates gibi hafif egzersizlerle
fiziksel aktivite aksatılmamalı.
6. Meditasyon, nefes egzersizleri veya terapi gibi yöntemlerle stresi kontrol altına almak
öğrenilmeli.
7. Bağışıklık ve sinir sistemi sağlığı için yeterli ve kaliteli uykuya özen gösterilmeli.
8. Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının bir parçası olarak antioksidanlardan zengin, Akdeniz
beslenme tipi benimsenmeli.

The post MS günlük rutini etkilemiyor appeared first on DOCTORS BPM.

Koku körlüğü kalıcı olabilir… Koku körlüğünün nedenine yönelik tedavi uygulanması önem taşıyor ve kokunun alınamadığı dönemde limon, nane, kahve gibi keskin kokulu gıdaların belirli aralıklarla koklanarak beyne uyarı gönderilmesi ile etkili sonuçlar alınabiliyor. Koronavirüs, grip ya da diğer üst solunum yolu enfeksiyonlarında yaşanan koku kaybı genellikle kendiliğinden düzelmekle birlikte kalıcı da olabiliyor. Memorial Ataşehir Hastanesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. Mehmet Özgür Habeşoğlu, koku körlüğü olarak da bilinen anosmi hastalığı hakkında bilgi verdi.

Koku kaybının nedeni

Koku alamamak ya da koku körlüğü olarak bilinen anosmi, keskin ya da hafif kokularda olabileceği gibi, koku alma duyusunun tamamen kaybolması şeklinde de yaşanabilmektedir. Genellikle tüketilen gıdaların kokusunun alınmamasıyla ortaya çıkmaktadır. Ancak bazen parfüm, sabun, kolonya gibi günlük hayatta kullanılan keskin kokuların alınmaması belirleyici olmaktadır. Koku alamamanın nedenleri, iletim ve sensörnörol tip olarak iki başlık altında değerlendirilmektedir.

Koku alamamanın nedenleri genel olarak şu şekilde sıralanabilir;

• Nazal polip denilen burun etlerinin anormal şekilde şişip burnu tıkaması
• İleri derece burun eğriliği
• Koronavirüs, grip, nezle, alerji gibi sonulum yolu enfeksiyonları
• Sigara, nargile ya da uyuşturucu kullanımı

Bunların yanı sıra; beyin tümörleri, kafa tabanı kırıkları, Alzheimer, hormonal rahatsızlıklar, epilepsi, Parkinson, beyin anevrizması gibi rahatsızlıklar da koku körlüğüne yol açabilmektedir.

Koku körlüğü kalıcı olabilir

Koronavirüs salgını sırasında en fazla bahsedilen şikayetlerin başında gelen koku alamama rahatsızlığı genellikle kendiliğinden düzelmektedir. Ancak koronavirüs de dahil olmak üzere, grip, nezle gibi üst solunum yolu enfeksiyonlarında sinir uçlarının etkilenmesi durumunda koku körlüğü kalıcı olabilmektedir. Bazen koku alamama sorunu geçse bile bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlarda anosmi tekrar geri gelebilmektedir.

Tedavi planlaması

Anosmi yani koku alamamanın tedavisi, ortaya bir neden konulabiliyorsa bu sebebin ortadan kaldırılması ile gerçekleştirilmektedir. Anosmiye neden olan rahatsızlık belirlenmeli ve tedavi bu rahatsızlığa yönelik yapılmalıdır. Örneğin burun içinde nazal polip varlığı durumunda tedavi ile birlikte koku alamama sorunu ortadan kaldırabilmektedir. Alerjik durumların varlığında medikal tedavinin düzenlenmesi ya da burun eğriliği varsa cerrahi olarak deviasyonun düzeltilmesi gerekmektedir.

Limon, taze nane veya kahve

Uzun bir süre burundan beyne koku bilgilerinin gitmediği durumlarda beyin yavaş yavaş kendini kokulara kapatabilmektedir. Beyni koku bakımından dinç tutmak için koku egzersizlerinin yapılması ihmal edilmemelidir. Anosmi hastalığının bilinen bitkisel bir tedavisi bulunmamaktadır. Ancak anosmi tedavisie sırasında limon, taze nane, kahve gibi sevilen baskın kokulardan gün içinde 2-3 kez koklayarak egzersiz yapılabilir. Bu şekilde beyne kokular hatırlatılarak koku siniri çalıştırılabilir. Ancak bir bitkiyi kaynatıp içmenin ya da yemenin anosmi tedavisinde yeri bulunmamaktadır.

Bu önlemleri almayı ihmal etmeyin

Koku sorunu yaşamamak için basit önlemler alınabilir;

• Grip, sinüzit, soğuk algınlığı gibi enfeksiyonlara karşı gerekli önlemlerin alınması önemlidir. Kronik durumlarda gerekli medikal tedavilerin düzenlenmesi gerekir.
• Burnun sürekli temiz tutulması önemlidir.
• Burnu tahriş edebilecek, kötü hava, sigara, enfiye veya nargile kullanımından uzak durulmalıdır.

The post Koku körlüğü kalıcı olabilir appeared first on DOCTORS BPM.

Beyin kanaması belirtilerine dikkat!.. Hayati fonksiyonların tümünden sorumlu olan beyin, darbe ve çarpmalara karşı kafatası tarafından korunsa da şiddetli çarpma, kazalar veya yüksek tansiyon gibi bir beyin damarlarındaki baloncuk yırtılması sonucu beyin kanamaları gerçekleşebilir. Her yaş grubunda görülebilen beyin kanamaları özellikle ileri yaşlarda ki bireylerde daha yaygındır. Yaşamı tehdit eden beyin kanamalarının genel belirtileri arasında; güçsüzlük, uyuşma, karıncalanma, bulanık görme, çift görme vb. yer almaktadır. Bu şikayetler artmaya başladığında bir uzmana başvurmak hastalığın erken yakalanmasına olanak sağlamaktadır. Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi bölümünden, Doç. Dr. İdris Sertbaş, ‘Beyin kanamaları belirtilerini’ sizler için ayrı ayrı sıraladı.

Herhangi bir nedene bağlı olarak beyin damarlarının örneğin yüksek tansiyon ya da bir anevrizmanın (beyin damarlarındaki baloncuk) yırtılması ya da hasar görmesi sonucu ortaya çıkan kanamalardır. Bu kanamalar beynin zarları arasında olabileceği gibi beyin dokusunun içine de olabilir.

Beyin kanamasının nedenleri nedir?

• Beyin kanaması pek çok nedene bağlı gelişebilir;
• Yüksek tansiyon ya da hipertansiyon (yaşlılarda daha sık)   en sık nedendir.
• Damarlardaki baloncuk (Anevrizma) yırtılması
• Damar yumağı (Arteriovenöz malformasyon) yırtılması
• Travma (çocuk ve gençlerde daha sık) olur
• Tümörler
• Kan sulandırıcı ilaçlar

Beyin kanaması nasıl anlaşılır?

Baş ağrısı çok sık görülen bulgudur fakat her baş ağrısı tabi ki beyin kanaması bulgusu olmayabilir. Beyin kanamasına bağlı baş ağrıları şiddetlidir ve  bu ağrılar uykudan uyandıracak kadar şiddetli olabilir. Fakat en ufak bir kuşku duyulduğunda hekime başvurmakta yarar vardır.

Beyin kanamalarında belirtiler kanamanın oluştuğu yere göre değişir. Örneğin kanama konuşmayla ilgili bir yerinde olmuşsa konuşma bozukluğu, görmeyle ilgili bir yerinde olmuşsa görme bozukluğu meydana gelebilir.

Belirtiler nelerdir?

• Vücudun bir tarafında oluşan güçsüzlük, uyuşma, karıncalanma
• Konuşma ve görme bozukluğu (bulanık görme, çift görme vb.)
• Bilincin zayıflaması, çevrede oluşan olaylara, seslere karşı kayıtsız kalmak, uyku hali
• Denge bozuklukları
• Bayılma, kasılma ve titreme şeklinde nöbetler
• Mide bulantısı, kusma
• Ense sertliği (boynu öne doğru eğmekle ensede ağrı, harekete direnç)
• Gözün istemsiz kayması, göz kapağının düşmesi, ışığa karşı hassasiyet
• Yutkunma güçlüğü
• Elde titreme

Tanı yöntemleri

Beyin tomografisi (BT), genellikle ilk yapılan tetkik budur. Çok hızlı sonuç alınır. Kanamanın yerini ve miktarını göstermekte çok yararlıdır.  Tomografide beyin kanaması saptanması durumunda kanamanın altında yatan nedeni ortaya çıkarmaya yönelik olarak tomografili anjiyografi (BT anjiyografi), manyetik rezonans (MR) görüntüleme ve MR anjiyografi ve kasıktan girilerek yapılan anjiyografi (DSA) gibi ek tetkiklere ihtiyaç duyulabilir.

Tedavisi için neler yapılmalıdır

Beyin kanamaları son derece acil ve ciddi tıbbi problemlerdir. Tedavi; kanamanın etkilerinin hafifletilmesi, olası komplikasyonların önlenmesi ve varsa kanamaya yol açan nedenin ortadan kaldırılmasına yöneliktir. Hastaların kanamanın şiddetine bağlı olarak genellikle yoğun bakım ünitesinde takip ve tedavi edilir.

Eğer kanama sonrası gelişen kan pıhtısı küçükse genellikle kan basıncının yakın takibi ve normal düzeylerde tutulması yeterlidir. Sık aralıklarla beyin tomografisi çekilerek kan pıhtısının büyüyüp büyümediği kontrol edilir. Bir süre sonra vücudun başka yerlerindeki morarmaların kaybolması gibi bu kan pıhtısı da buradan yok olur. Eğer oluşan kanama ve kan pıhtısı çok büyükse ve beynin önemli bir kısmını tahrip ettiyse, bu durumda ne yazık ki yapılabilecek çok şey yoktur. Acil cerrahi girişim hastayı bu durumdan kurtarmaya genellikle yetmez. Bazı durumlarda kan pıhtısı ve kanamaya neden olan bozukluk cerrahi yöntemle çıkartılır. Eğer kan pıhtısı giderek büyüyorsa veya hayati fonksiyonlarda bozulmaya yol açıyorsa cerrahi uygulanabilir.

Anevrizmaya bağlı subaraknoid kanamalarda, tekrar kanamaların önlenmesi için anevrizmanın kapatılması gereklidir. Bunun için cerrahi yolla klipleme yada coilleme işlemi yapılmaktadır. Genel anlamda beyin kanamalarından korunma yolları arasında ise; yüksek tansiyondan korunmak, sigara kullanımından ve kan sulandırıcı ilaç kullanılıyorsa kafa travmalarından özellikle kaçınmak sayılabilir.

The post Beyin kanaması belirtilerine dikkat!.. appeared first on DOCTORS BPM.

Psikolojimizin dengeli beslenmeye ihtiyacı var… Beden sağlığı kadar psikolojik sağlığın da çok önemli olduğunun altını çizen Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “En önemli psikolojik kaynağımız olan sevgiyi geniş bir havuzda tutmalıyız ve sevgi cömerdi olmalıyız.” dedi.

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, 90’lı yıllardan önce psikoloji kaynakları olarak duygu ve düşüncelerin gösterildiğini, 90’lı yıllar sonrasında özellikle beyin çalışmalarıyla beraber nörobilim kavramının hayatımıza girmesiyle insan davranışlarında duygu ve değerlerin etkisinin araştırıldığını söyledi.

İnsan psikolojik bir varlık

İnsanın sadece rasyonel bir varlık değil, aynı zamanda bir psikolojik varlık olduğunu kaydeden Tarhan, “Diğer canlılar gibi yemek, içmek, üremekle yetinmiyor. İnsanların psikolojik boyutunu göz ardı ettiğimiz zaman insanları ilkel düzeyde tutmuş oluruz. Yemek, içmek, üremek insanın yaşamını devam ettirebilmesi için gereken ihtiyaçlarıdır. Ancak insan soyut düşünen, kavramsal, sembolik düşünen bir varlık. Bu özellik nedeniyle insanın psikolojik kaynakları var. Bu kaynakların da yönetilmesi ve yatırım yapılması gerekir. Duyguları ve değerleri göz önüne almak gerekir. Duygusal ve bilişsel yatırımdan ne anlıyoruz? Bilişsel kelimesi Türkçeye psikoloji terminolojisi olarak girdi. Türkçede tam oturmadı. Aslında bu kavramı en iyi karşılayan kelime zihinsel yatırımdır. Beynimizin üzerinde bir zihin var. Zihin de kuantum evrenle ilişkilidir. Nörobilim bunu ortaya çıkardı. ‘Beyinde p300 dalgası var. Karar veren beyin değil, beynin üzerinde holografik bir beyin olmalı’ tarzındaki akıl yürütmeyle bu söyleniyor. Şu anda bu araştırılıyor.” dedi.

Psikoloji 3 kelimede toplanıyor

İnsanın karar verirken sadece muhakeme ederek aklıyla değil, duygu, heyecanları ve kültürel değerleriyle karar verdiğini ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Psikoloji üç kelimede toplanıyor: Akıl, beyin ve kültür. Bu üç kavram bir araya geldiği zaman insan, insan oluyor. Akıl yerine zihin de denebiliyor. Mind, brain and culture diye geçiyor. İnsan, bu üçünün toplamıdır.

Duygu yönetimi

İnsan tek başına duygudan ibaret değildir. Tek başına düşünceden de ibaret değildir. Bizim kültürümüz akıl ve kalp sentezi yapmıştır. Kalpten kastedilen duygudur. Fiziksel kalp değildir. Buradaki kalp Arapça kökeni olarak İnkılap kelimesinden geliyor. Kalp eden, değiştiren, dönüştüren yani ses enerjisini elektrik enerjisine dönüştürüyor gibi veyahut ısı enerjisini elektrik enerjisine dönüştürüyor, bunun gibi dönüşüm yapan organdır. O nedenle kalbin duygularımız ve beyindeki kimyasallarla bağlantısı tespit edilmiş. Aslında duygu yönetimi demek, beynimizdeki kimyasal eczanenin yönetimi demek. Bir insanın psikolojisini iyi yönetmesi demek, beyin kimyasını iyi yönetmesi demektir.” diye konuştu.

Sevgi havuzunu geniş tutacağız

En önemli psikolojik kaynağın sevgi olduğunu belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan “Yatırımda kaynak yönetiminde havuz formülü vardır. Havuzu büyük tutacaksın. En önemli psikolojik kaynağımız olan sevgiyi geniş tutacaksın. Sevgi cömerti olacağız. Bazıları sevgi cimrisidir. Duygu dili olarak sevgiyi ifade etmeliyiz. Sevgili dili illa ‘Seni seviyorum’ demek değildir, sevgiyi başka yollarla da ifade edebiliriz. Önemli olan samimi bir şekilde olmasıdır.” dedi.

Niyet psikolojik bir kaynaktır

“Gözün, yüzün, kalbin aynı olması gerekiyor. Bunu başaran insanda müthiş bir niyet ortaya çıkıyor” diyen Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Niyet de bir psikolojik kaynaktır. İyi niyet sihirli bir kelimedir. “İyi niyet ve niyetin nörobiyolojisi” konusunda çalışmalar var. İyi niyeti olan kişiler beyinde duygusal ayna nöronlar çalışıyor. Karşı tarafın beynindeki olumlu duygularla ilgili alanları harekete geçiriyor ve beyindeki internet şeklinde duygusal ayna nöronlar harekete geçip konuşuyorlar.” diye konuştu.

Olumlu yönü pekiştirmek esastır

Kaynak yönetiminde havuzu büyütmek ve daha sonra bu havuzu doğru ve akıllıca kullanabilmenin önemine işaret eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Önce vereceksin ki ondan sonra yönetebilesin. Eğitimde öğretmen, anne ve baba sevgi cömerdi olacak. Çocuk hata yaptığında şiddet göstermeye, bağırmaya hiç lüzum yok. Çocuğa sevgi vereceksin. Eğitimde asıl başarı nedir? Olumlu yönü pekiştirmek esastır, cezalandırmak istisnadır. Eğitimde akademik ve hayat başarısı için. Başarılı olması için çocuğun dersi sevmesi gereklidir. Dersi sevmesi için de öğretmeni sevmesi gerekir.  O da yetmiyor. Öğretmeni sevmesi için öğretmenin öğrenciyi sevmesi lazım. Bu sevgi zinciri dönerse bir müddet sonra çocuk başarılı oluyor.” dedi.

Hayatı anlamlı kılmak için

Hayatı anlamlı kılmak için zihinsel yatırım yapılması gerektiğini aktaran Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Kişinin kendini tanıması, duygularını yönetmeyi öğrenmesi, duygu, düşünce ve değerleri bir kaynak gibi yönetmesi önemlidir. Bunları başarabilmek için önce duygusal ve zihinsel yatırım yapacaksınız. Zihinsel yatırım nedir? Aklınızı bilgeleştireceksiniz. Bilgeleştirmek için akla duygu katmak gerekiyor. Akıl ve kalp sentezi gerekiyor. Bunun için kişinin yüksek ahlaki değerler öğrenmesi gerekiyor. Akıl ve kalbimizi kullanarak duygu ve bilişsel kaynaklarımızı, yatırımlarımızı arttırabiliriz.” tavsiyesinde bulundu.

The post Psikolojimizin dengeli beslenmeye ihtiyacı var appeared first on DOCTORS BPM.

Erkeklerde daha fazla görülüyor. Hareketi etkileyen ve yavaş ilerleyen bir sinir sistemi bozukluğu olan Parkinson hastalığı, araştırmalara göre her 500 kişiden 1’nde görülüyor. Titreme, hareketlerde yavaşlama, el yazısında küçülme, istirahat sırasında para sayma diye adlandırılan elde titremeler gibi birçok belirtiyle kendini gösteren bu sorun, erkekleri kadınlardan yaklaşık 2 kat daha fazla etkiliyor.

Beynin bazı bölümlerinin yıllar içinde hasar görmesi ile dopamin eksikliğinin yüzde 80 gibi ciddi orana ulaştığı zaman belirtilerin ortaya çıktığını belirten Romatem Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Hülya Şirzai, “Parkinson’un kendisi ölümcül olmasa da hastalık komplikasyonları ciddi olabilir. Bu durum kişilerin hayat kalitesinin ciddi oranda düşmesine sebep olur. Bu nedenle hastalığın tüm evrelerinde ilaç tedavileri ile birlikte planlanan rehabilitasyon süreçleri yüz güldürücü sonuçlar verirken hastaların hayata katılımı artıyor” ifadelerini kullandı.

Beynin, hareketi kontrol eden bir bölgesindeki sinir hücreleri veya nöronlar bozulduğunda ve/veya öldüğünde ortaya çıkan Parkinson hastalığı, ileri yaşta görülen önemli bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkıyor. Genel olarak titreme, hareket kaybı, duruş bozukluğu, yüzde donukluk mimik kaybı, depresyon, yutma ve konuşmada ve cinsel fonksiyonlarda bozukluk gibi belirtiler ile kendini gösteren bu sorun yavaş ilerlediği için sinsi hastalık olarak da adlandırılırken yapılacak erken tedavi yöntemleri ise kişinin hayata katılımı adına büyük önem taşıyor. Bu nedenle toplumsal farkındalık yaratmak adına 11 Nisan tarihi tüm dünyada “Dünya Parkinson Hastalığı Günü” olarak ilan edilmiştir.

Dopamin eksikliği belirtileri ortaya çıkarıyor

Parkinson’un Alzheimer’dan sonra en sık görülen nörolojik hastalık olduğunu belirten Romatem Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Hülya Şirzai, “Parkinson hastalığında beyindeki bazı sinir hücreleri (nöronlar) yavaş yavaş parçalanır veya ölür. Semptomların çoğu, beyninizde dopamin adı verilen kimyasal bir haberci üreten nöron kaybından kaynaklanmaktadır. Çünkü beynimizde nöronlar öldüğünde veya bozulduğunda, daha az dopamin üretirler ve bu da hastalığın hareket problemlerine neden oluyor. Bu rahatsızlık 30 yaşından önce çok nadir görülürken genelde 50 yaşında sonra başlar. 60 yaşında ise daha belirgin hale gelir. En önemli klinlik bulguları arasında ise; yürürken yapılan kol hareketlerinde azalma, yüz mimiklerinde azalma, yüzde donuk bir ifade oluşumu, depresyon, gündüz aşırı uyku durumu, istirahat sırasında olan para sayma diye adlandırılan elde titremeleri yer almaktadır” dedi.

Fizik tedavi hastalığın olumsuz etkilerine engel oluyor

İlaç ve cerrahi tedaviler uzun yıllar fayda sağlasa da hastalığın ilerleyici ve ciddi engellere neden olabileceğini belirten Doç. Dr. Şirzai, sözlerine şöyle devam etti:

“Bu nedenle hastalığın tüm evrelerinde ilaç tedavileri ile birlikte hareket ve hareket dışı belirtileri için rehabilitasyon süreçleri planlamalıdır. Düzenli egzersiz ve fiziksel tedavi yöntemleri, hastalığın olumsuz etkilerine engel olur. Hastalığın erken evrelerinde hareketsizliği ve düşmeleri önlemeyi, fiziksel aktiviteyi artırmayı, postürü düzeltmeyi ve yürümeyi iyileştirmek ve dengeyi sağlamak amaçlanır. Geç dönemde ise daha çok eğitimler hasta bakıcılarına yönelik olup yatak yaralarının ve kontraktürlerin önlenmesine yöneliktir. Alt ekstremite motor güçlendirme programları, kişinin kapasitesine göre kondisyonunu artıracak egzersizler, belirli sözel komutlar kullanılarak dikkati yoğunlaştırma stratejileri, duyusal uyarılar ve tekrarlı spesifik görevler, üzerinde durulan rehabilitasyon yaklaşımları uygulanır. Relaksasyon egzersizleri, eklem hareket açıklığı egzersizleri, aerobik egzersizler, solunum egzersizleri, güçlendirme egzersizleri, denge ve koordinasyon egzersizleri, iş ve uğraşı terapisi, dans yer alabilir.”

The post Erkeklerde daha fazla görülüyor appeared first on DOCTORS BPM.

“Beynimizi korumaya başlamak için asla çok erken veya çok geç değildir” diyen Acıbadem Ankara Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Esra Mıhçıoğlu “Onlarca yıllık araştırmalar, kalp sağlığımızı koruyan egzersiz, beslenme ile yüksek tansiyon, diyabet ve kolesterol seviyelerini dengede tutma gibi yöntemlerin beyin sağlığı için çok önemli olduğunu gösteriyor. Orta yaşlardaki obezite, ileri yaşlarda Alzheimer hastalığı için bir risk faktörü olabilir ancak yaşlılıktaki kilo kaybı, bu hastalık için daha büyük bir risk nedeni olabiliyor. Aynı şey yüksek tansiyon da orta yaşlarda Alzheimer hastalığı için daha riskini artırırken daha sonraki yıllarda etkisi o kadar olmuyor” diyor. Yaşamın her döneminde beyin sağlığını geliştirmenin mümkün olduğunu ifade eden Dr. Esra Mıhçıoğlu, çocuklukta, ergenlikte, yetişkinlikte ve yaşlılıkta yapılması gerekenleri anlattı.

Çocukluk Dönemi: Sanat ve müzik önemli

Yaşamın ilk birkaç yılının beyin hücrelerini büyütmek ve aralarında sinaps denilen bağlantıları geliştirmekle geçtiğini söyleyen Dr. Esra Mıhçıoğlu “Doğumdan 12 yaşa kadar) 100 milyardan fazla nöron ve 100 trilyon sinaps gelişimi olur. 2 yaşındaki bir çocuk, bir yetişkinin yaklaşık iki katı kadar sinapsa sahiptir. Bu da çocukların dil ve müzik gibi yeni beceriler edinmede neden bu kadar hızlı olduklarını açıklar” dedi. Çocuklarının beyin sağlığını önemseyen anne babalara çeşitli önerilerde bulunan Dr. Esra Mıhçıoğlu, yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:

● Güvenli oyun ortamları hazırlayın.

● Çocuklukta iyi beslenme alışkanlıkları edinmek, hayatın geri kalanını da olumlu etkiliyor. Kepekli tahılları, meyveleri ve yumurtaları çocuklarınızın öğünlerine ekleyin.

● Rahat bir uyku rutini oluşturun. Bir araştırmaya göre, çocuklar uykuya daldığında, beynin matematik, mantık ve dil öğreniminden sorumlu olan sol yarım küresi ile yaratıcı ve sanatsal işlevlerle ilgili sağ yarım küresi arasındaki bağlantılar güçlenerek benin olgunlaşmasına yardımcı oluyor.

● Çocuğunuzu müzikle erken tanıştırın. Araştırmalar risk altındaki çocukların iki yıl boyunca müzik eğitimine katıldıktan sonra sesleri işleme becerisinin arttığını gösteriyor. Bu becerinin daha iyi öğrenmeye ve dil yetkinliklerine etki ettiği düşünülüyor.

Ergenlik Dönemi: Teknolojiye dikkat!

Çocukluğun ardından beyindeki gelişmeler de farklılaşıyor. Öyle ki ergenlik döneminde beynin üstünü örten korteks tabakasındaki incelme ile sinir hücrelerinin üzerini kaplayan ve etkili iletimi sağlayan myelin kılıf düzeyinin artması sayesinde beyindeki bağlantılar da güçleniyor. Ergenliğin, beyin gelişimi için en önemli ancak bir o kadar da riskli bir dönem olduğuna dikkat çeken Dr. Esra Mıhçıoğlu, şu önerilerde bulundu:

● Çocuğunuzu alkol ve uyuşturucu gibi zararlı alışkanlıklardan uzak tutmanın şaşırtıcı derecede basit bir yolu var; iyi iletişim ve birlikte yenecek akşam yemeği.

● Güvenli sporu teşvik edin. Hem bedensel hem de duygusal açıdan faydalı olan sporlar beyin gelişimi için de çok önemli.

● Yatmadan önce teknolojik cihazları kapatın. Instagram ve WhatsApp gibi programlar bu yaş grubu için önerilen dokuz saatlik uyku süresini azaltıyor. Ergenlerin birçoğu bütün gece telefonlarında video izliyor ve arkadaşlarıyla sohbet ediyor. Uyku yoksunluğu, depresyona ve birçok dürtüsel davranışa kapı aralıyor. Ebeveyn dahil herkesin geceleri telefonları yatak odasının dışında bırakması ve tüm elektronik cihazları kapatması bir ev kuralı olarak uygulanmalı.

● Ergenlik, kilo alımı için savunmasız bir dönemdir. Gazlı içecekler ve enerji içecekleri gibi ilave şeker içeren ürünleri evinizden uzak tutun. Çocuklarınızı şekersiz bitki çayları ve bol su içmeye teşvik edin.

 Yetişkinlik Dönemi: Stresle baş etmeyi öğrenin

Yetişkinlikte yani 20-39 yaşlar arasında beynin farklı alanları birbiri ile daha da bağlantılı hale geliyor. Böylece duygusal dürtüler için kontrol ve denge sistemi oluşuyor. Bu dönemde aksonların (sinir lifi, nöronun elektriksel uyarıları taşıyan ince, uzun çıkıntısı) çevresinde daha fazla miyelin geliştiğini ve beynin tamamındaki iletişimin hızlandığını anlatan Dr. Esra Mıhçıoğu, yetişkinlikte dikkat edilecek noktalar hakkında şu bilgileri verdi:

● Stresle baş etmeyi öğrenin. Araştırmalar, stres, korku ve anksiyetenin beyni etkileyip ve yaşamın ilerleyen dönemlerinde bunama ve diğer rahatsızlıkların gelişiminde büyük risklere yol açtığını ortaya koyuyor.

● Açık havada egzersiz yapın. Egzersiz, beyninizi sağlıklı tutmanın en önemli yollarından biri. Koşu yapmak, tenis oynamak veya bisiklete binmek gibi açık hava etkinlikleri, aynı zamanda D vitamini depolarınızı doldurmanıza yarar. Güneş ışığına maruz kalmanın depresyonu önleyebileceği ve uykuyu iyileştirebileceği ve her ikisinin de daha sağlıklı bir beyin anlamına geldiğini biliyoruz.

● Sigara içiyorsanız bu alışkanlığınızı bırakmanın tam zamanı! Sigara içmek sadece beyin hasarına ve vasküler demansa yol açıp inme riskinizi artırmakla kalmıyor. Uzun süreli sigara tüketimi, beynin dış tabakası olan, hafıza, dil ve algılama gibi kritik bilişsel işlevlerin meydana geldiği beyin korteksinin incelmesine neden olabiliyor.

Orta Yaş Dönemi: Sağlığınızı koruyun

Orta yaşta ortaya çıkan obezite, yüksek kolesterol, yüksek tansiyon ve diyabetin beyin sağlığını da etkilediğine dikkat çeken Dr. Esra Mıhçıoğlu, 40-64 yaş dönemine özel şu uyarılardı bulundu:

● Daha çok düşünün. Farklı bir ülkeye seyahat etmek, yeni bir dil öğrenmek, tipik olarak ilginizi çekmeyen film türlerini izlemek ve yorumlamak veya ilgi alanınız dışındaki kitapları okumak bu konuda size yardımcı olur.

● Diyabetin kontrolünü elinize alın. Bu sayede demans riskini yarıya indirebilirsiniz.

● Kilo verme konusunu önemseyin. Araştırmacılar artan vücut ağırlığı ile beynin öğrenme ve hafıza için önemli bir alanı olan hipokampusun boyutunun azalması arasında bir bağlantı ortaya koydu. Haftada üç kez en az 30 dakika kardiyovasküler egzersiz yapın ve kilo verme konusunda doktorunuzla konuşun.

● Uyku apnesi sorununuz varsa tedavi için harekete geçin. Türkiye’de, yaklaşık 1.5 milyon kişi, tıkalı hava yolları rahatsızlığı nedeniyle gece boyunca solunumun onlarca kez durmasına neden olan uyku apnesinden muzdarip. Araştırmalar uyku apnesi olan yetişkinlerin daha erken yaşta bilişsel düşüş yaşadığını kanıtlıyor.

Yaşlılık Dönemi: Sosyal ve zihinsel olarak aktif kalın

65 yaşından sonra beyinde bazı değişiklikler kaçınılmaz oluyor. Ancak ne kadar çok vücudunuzu sağlıklı tutarsanız ve beyninizin farklı bölümlerine meydan okursanız, iyi çalışmasını da o kadar desteklersiniz. Beynin aktif ve dinç tutulmasıyla şiddetli bilişsel kayıpların 5 yıl ötelenebildiğini kaydeden Dr. Esra Mıhçıoğlu, “Bu yaş grubunda Alzheimer hastalığı ve diğer demans türleri ile inme için risk artar. 65 yaşın üzerindeki dokuz kişiden biri Alzheimer hastalığına yakalanır ve 85 yaşına gelindiğinde bu risk üçte bir olur. Vücudunuz zayıfladıkça düşme riskiniz artar, bu da beyin sağlığını tehlikeye atabilir” diye uyarıyor. Dr. Esra Mıhçıoğlu’nun bu döneme özel diğer uyarıları şöyle:

● Günde en az bir arkadaşınızı arayın. Arkadaşlarınız ve ailenizle ne kadar çok iletişim halinde olursanız, beyninizi çalıştırmanız için o kadar çok fırsat yaratırsınız. Daha az sıklıkta sosyal iletişim, yalnızlık ve fiziksel hareketsizlik ileri yaşam depresyonu dahil olmak üzere diğer iyi bilinen demans risklerini artırır.

● Akıllı telefon kullanımını öğrenin. Çok fazla teknoloji gelişen beyin için zararlı olabilirken, uzaktan eğitim, online bankacılık, online alışveriş, telefonunuzda kelime sudoku oyunları oynamak önemli olabilir. Sosyal ve zihinsel olarak aktif kalmanın bir aracıdır.

● Haftada en az bir kez farklı şeyler yapın. Emeklilikte insanlar genellikle aynı alışkanlıkları sürdürür. Ancak küçük yenilikler yaparak motivasyonu, uyanıklığı ve hızı artıran güçlü bir nörotransmiter (nöronlar arasında iletişimi sağlayan kimyasallar) olan norepinefrin hormonunun salgılanmasını uyarabilir ve bu şekilde öğrenmeniz kalıcı hale gelir.

● Yürüyüş gibi orta düzeyde egzersizin hem sağlıklı yaşlılarda hem de hafif bilişsel bozukluğu olanlarda beynin dış tabakasının küçülmesini tersine çevirmeye yardımcı oluyor. Günde 15 dakika kadar kısa bir yürüyüş bile etkili. Güç antrenmanları beyin sağlığının korunmasında önemlidir. Bu nedenle tekerlekli sandalyeye bağlıysanız bile oturarak egzersiz yapabilirsiniz.

● Evinizi güvende tutun. Düşmeler, travmatik beyin hasarının önde gelen nedenidir ve 75 yaşından sonra düşme riski büyük ölçüde artar. Başınızı döndüren herhangi bir ilaç kullanmadığınızdan, gözlük reçetenizin güncel olduğundan emin olun ve gözlerinizi kontrol ettirin. Kablolar, kilimler ve gevşek korkuluklar gibi takılma riskini artıran durumları gözden geçirin.

The post Bu öneriler beyin sağlığını koruyor!.. appeared first on DOCTORS BPM.

• Hipertansiyon veya yüksek kan basıncı; kalp, beyin, böbrek ve diğer organlarda hastalık riskini artıran önemli tıbbi durumdur.
• Dünya çapında 1.13 milyar insanın hipertansiyonu mevcut, bunların üçte ikisi düşük ve orta gelir düzeyi olan ülkelerde yaşamaktadır.
• Her dört erkekten biri, her beş kadından birinin hipertansiyonu vardır.
• Hipertansiyonu olan beş kişiden birinin kan basıncı kontrol altındadır.
• Hipertansiyon, dünya çapında erken ölümün önemli nedenlerinden biridir.

Hipertansiyon nedir?

Kan basıncı, ana atardamarlarda dolaşan kanın damar duvarına uyguladığı kuvvettir.Basıncın dolaşımı idame ettirecek eşik düzeylerin üzerine çıkması hipertansiyon olarak adlandırılır. Kan basıncı iki rakam olarak kayıt edilir. Kalp kasıldığı andaki kanın damar duvarına yaptığı kuvvet  büyük kan basıncını, kalp atımları arasında kalan dinlenme durumundaki kanın damar duvarına yaptığı kuvvet küçük kan basıncı olarak yazılır. Hipertansiyon tanısı koymak için iki farklı günde ölçüm yapmak gerekir. Büyük kan basıncı 140 mmHg ve/veya küçük kan basıncı 90 mmHg’yı geçince hipertansiyon tanısı koyulur.

Risk faktörleri nelerdir?

Modifiye edilebilir risk faktörleri:fiziksel aktivite eksikliği, tütün ve alkol kullanımı, obezite, sağlıksız belenme; aşırı tuz, sature ve trans yağ tüketimi; meyve sebzelerin az tüketilmesi.

Modifiye edilemeyen risk faktörleri:yaşın 65 üzerinde olması, ailede hipertansiyon olması, diabet ve böbrek hastalığı olması.

Hipertansiyonun en sık semptomları nelerdir?

Hipertansiyon için sessiz katil deyimi kullanılmaktadır; çoğu insan semptom vermediği için kan basıncının yüksek olduğunun farkında değildir. Bu yüzdendir ki kan basıncı belirli aralıklarla kontrol edilmedilidir. Sabah baş ağrısı, burun kanaması, kulak çınlaması, çarpıntı, görme değişiklikleri sık görülen şikayetlerdir. Şiddetli hipertansiyon yorgunluk, bulantı, kusma, anksiyete, şuur bulanıklıkları, göğüs ağrısı, kas titremeleri şeklinde kendini belli edebilir.

Hipertansiyonu tespit etmenin en etkin yolu, sağlık personelleri tarafından kan basıncı ölçülmesidir. Çabuk, tekrarlabilir ve ağrısızdır.Kişi kendi de otomatik cihazlar ile ölçebilir ancak değerlendirilmesi uzmanlar tarafından yapılmalıdır.Çünkü tedavideki hedef kan basıncı değerleri ek kalp hastalığı, diabet, kolesterol yüksekliği ve böbrek hastalığı gibi hastalıkların eşlik ettiği durumlarda değişmektedir.

Hipertansiyon kontrol edilmez ise ne olur?

Hipertansiyon kontrol edilmez ise kalp krizi, kalp yetmezliği, beyin kanaması, beyin infarktı, böbrek yetmezliği, görme bozuklukları riski artmaktadır.Ayrıca aort anevrizması (büyük damarlarda baloncuk oluşumu), aort diseksiyonu (büyük damarların iç tabakasının sıyrılması) riski artmaktadır ki ani ölüm sebeblerindendir.

Hipertansiyon tedavisi:

Hastalar öncelikle hayat tarzını değiştirmelidirler:günlük tuz tüketimi 5 gr ile sınırlanmalı, diette sature ve trans yağlar azaltılmalı, alkol ve sigara kesilmeli, düzenli egzersizler yapılmalıdır. Hayat tarzı değişikliğine rağmen kan basıncı istenilen düzeyde değil ise ilaç başlanmalıdır. Doktorunuz beş grup ilaçtan ilave hastalıkların olup olmamasına göre seçim yapacaktır. İlaçların öksürük, sırt ve bel ağrısı, ödem, impotans gibi yan etkileri olabilir.Bu yan etkiler ilaç değişikliği ile önlenebilir.

Dr. Gürhan GÜNAY

The post Hipertansiyon ve gerçekler!.. appeared first on DOCTORS BPM.