Kronik hastalıklar işitme kaybına neden oluyor… İşitme kaybında yaşla birlikte görülme sıklığı artıyor. Türkiye’de yapılan istatistiklere bakıldığında 45 yaşa kadar yüzde 2,1 oranında görülen işitme kayıpları, 45-54 yaş aralığında nüfusun yaklaşık yüzde 9,5’inde, 55-64 yaş aralığında yüzde 13,5’inde, 65 yaş üstünde ise yüzde 18,5’inde görülüyor. 75 yaş üstünde ise oran yüzde 32’ye yükseliyor.

Dış, orta ve iç kulak enfeksiyonu

Diğer hastalıklarda olduğu gibi erişkinlerde görülen işitme kayıplarında, taşıdığımız genetik mirasın rolü olduğunu belirten Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi KBB Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Armağan İncesulu, çevresel etkenlerin bu mirasın şekillenmesinde çok önemli bir yere sahip olduğuna dikkat çekti. Geçmiş yıllarda daha sık görülen dış, orta ve iç kulaktaki enfeksiyonların, aşılama, hekime erken ulaşma ve daha iyi bakım ile birlikte azaldığını ifade eden İncesulu, yine de halen sık görüldüğünü ve işitme kaybı ile sonuçlandığını söyledi.

Biyolojik yaşlanma sonucu

İşitme kaybının nedenleri hakkında bilgi veren Prof. Dr. İncesulu şöyle devam etti:  “Orta kulaktaki kemikçiklerde olan kireçlenmeler de orta derecede işitme kaybına neden olur.  Dış kulak yolu, kulak zarı, orta kulak ve iç kulak yapılarında biyolojik yaşlanma sonucu ortaya çıkan değişiklikler de işitme kaybı ile sonuçlanabilmektedir. Yaşa bağlı gelişen ve presbiyakuzi olarak isimlendirilen bu işitme kaybında iç kulakta işitmeden sorumlu olan tüy hücreleri harap olmakta, işitmeden sorumlu korti organındaki diğer yapılarda da yaşa bağlı değişiklikler gelişmektedir. Bu yapıların yenilenmesi maalesef mümkün değildir. Ayrıca sıklıkla ileri yaşta görülen şeker hastalığı, yüksek tansiyon veya kalp hastalıkları da iç kulağı etkileyerek işitme kaybının ortaya çıkmasını kolaylaştırabilir. Bu nedenlerin yanı sıra iç kulağa zararlı ilaç kullanımı, eğlence veya iş nedeniyle yüksek gürültüye maruz kalmak, kafaya alınan darbeler işitme kaybına neden olabilir.”

Yüksek sesle televizyon izleyenler

Televizyon ve/veya radyonun sesinin çok açılması, konuşma sırasında hastanın sık sık kelimeleri tekrar ettirmesi, toplu bir şekilde sohbet edilirken işitme kayıplı kişinin konuşmaya uygunsuz bir zamanda veya konuşulan konudan farklı bir konu ile dahil olması ya da ev içinde başka odadan konuşulduğunda bunun duyulmaması hasta yakınlarının ve birlikte yaşadıkları insanların şikâyeti olarak ortaya çıkıyor. Daha az iletişim bireyde sosyal izolasyon, okul ve/veya iş performansında düşüş, yeni konulara adaptasyonda ve öğrenmede güçlük, tüm bunlara bağlı hastada kendine güvende azalma gibi sorunlara yol açabiliyor.

Bazı fonksiyonlar bozuluyor

Araştırmalar hastaların şikayetlerinin başlaması ile aktif olarak tedavi seçenekleri için başvurması arasındaki sürenin 10 yıla kadar uzayabildiğini gösteriyor. Bunda, işitme kaybının ve işitme cihazının yaşlılık belirtisi olarak algılanması, işitme cihazı kullanımı ile ilgili çevreden duyulan olumsuz deneyimler rol oynuyor. Kişiler, iş yaşamından, sosyal ilişkilerinden, aile içi ilişkilerinden izole olurken, bilişsel fonksiyonlar bozuluyor, öğrenme, yeni koşullara adaptasyon gitgide zor hale geliyor. Hastalar daha önce bireysel olarak yapabildikleri konularda çekingen davranıyor ve yakınlarına bağımlı hale geliyor. Sonuçta kendini işe yaramaz veya engelli hisseden bireylerde depresyon normal popülasyondan çok daha sık bir şekilde görülüyor. Ayrıca insan olmanın temel aktivitelerinden biri olan iletişim yokluğu, hastalarda demans, Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıkların ortaya çıkmasını kolaylaştırıyor.

İşitme cihazı, implant çözümler

İşitme kaybı derecesi hafif-orta derece ise işitme cihazının iyi bir seçenek olduğunu ifade eden Prof. Dr. Armağan İncesulu, işitme kaybının ileri ve çok ileri olduğu durumlarda ya da sesleri ayırt etme sorunu yaşayan bireylerde, klasik işitme cihazından sağlanacak yararın sınırlı olacağını belirtti. İncesulu şöyle devam etti:

“Bu hastaların koklear implant için değerlendirilmesi uygun olacaktır. Koklear implantlar, iç kulaktaki yapıları elektriksel olarak uyarmakta ve akustik uyarım sağlayan işitme cihazlarının tersine hastaların duymasını sağlamaktadır. Ancak maalesef ülkemizde işitme kaybı sessiz ve görülmeyen bir engel olduğu için çoğu zaman ihmal edilmekte ve yardım arayışı ötelenmektedir. Bu konuda toplumsal farkındalığın artırılması da çok önemlidir. Zira devlet implantlama maliyetini sosyal güvence altına almıştır ve geri ödeme kapsamındadır. Bu bilginin daha çok vatandaşımıza ulaştırılması için farkındalık çalışmalarına ağırlık veriyoruz.”

Gençlerin kulakları risk altında

Yüksek sesle müzik dinlemek, çalışılan ortamlardaki gürültüler ya da günlük hayatta maruz kalınan gürültünün iç kulağı doğrudan etkilediğini belirten Prof. Dr. İncesulu, “Gençlik döneminde bu etkiler fark edilmediğinden önlem de gecikmektedir, halbuki gürültüye bağlı işitme kayıpları kesinlikle engellenebilir bir problemdir” dedi.

The post Kronik hastalıklar işitme kaybına neden oluyor appeared first on DOCTORS BPM.

Bütün bu olanlar da ne? Neden? Neler olacak? Biz yetişkinler ne yapıyoruz? Her yerden gelen bilgi bombardımanı altında belirsizlik çok. Düşünüyor, kaygı, korku, üzüntü, kızgınlık hissediyor, yorumlar yapıyoruz.

Kuşkusuz en çok düşündüğümüz de çocuklar. Çocuklarımızın bugünü, geleceği… Ya bütün bu olanlarla, bu kaosta onlar, çocuklar ne düşünüyor? Ne hissediyor ve neye ihtiyaçları var?

Onlar henüz çocuk… Ve en en büyük ihtiyaçları biz yetişkinlerin dikkati… En yakınları tarafından ilgi, bakım ve sevgi görmeye devam edebileceğine güvenme ihtiyaçları var. Duygularını farketmek, ortaya koyabilmelerini desteklemek ve uygun karşılığı vermeye çalışmak bizlerin sorumluluğu. Yetişkinler de doğal olarak bu kaosun içinde ve mükemmel derecede sağlam duruş ve duygusal esneklik gösteremediği anları olacak. Kendinize de fazla yüklenmeden sadece elinizden geleni yapmaya çalışın. Onlar doğal olarak yetişkinlerin ne yaptığına bakarak kendilerini düzenliyorlar. Çocuklar en çok kendilerine ve ailelerine bir zarar gelmesinden, sevgilerini, desteklerini kaybetmekten korkar. Çocukları korumak ve geliştirmek için bu yeni düzene elden geldiğince esnek ve uyumlu karşılık verelim ki, onlar da değişime ayak uydurmayı öğrensin. Sevilmeye, desteklenmeye devam edileceğine güven hissedebilsinler. Korkuları, kaygıları, zorlukları isimlendirme ve üstesinden gelme becerisini bizimle birlikte geliştirsin, güçlensinler.

O halde ne ve nasıl yapılsa iyi olur? Öncelikle sizler sağlıklı bilgi edinin. Aşırı yorumlar, fantazi içeren senaryoları değil, sağlıklı bilgiyi, bilimi takip edin. Sağlıklı bilgi, güç ve güven verir. Zihninizi aydınlatır ve daha güvenli, sakin hissederek iletişime geçebilirsiniz. Bu yüzden önce kendinizi olabildiğince sansasyonel, abartılı yada olanı yok sayan, küçülten yorumlardan, bilgi kirliliğinden koruyun ki, çocuğunuzu da koruyabilin… İyi bir iletişim için sözleriniz kadar beden dilinize özen gösterin. Saygıyla, sevgiyle, anlayışla yaklaşın. Onunla iletişime açık olduğunuzu hissettirin. Konuşurken onun seviyesine inerek göz teması kurun. Soru sorabilmesini teşvik edin. Tekrar, tekrar sorduğunda sabırla ve dürüstlükle dikkatle dinleyin, anladığınızı farketmesini sağlayın. Yaşına uygun, kısa, az, öz ifadelerle cevap verin…  Konuşmuyorsa, konuşmaya hazır hissedinceye kadar bekleyin. Zorlamayın ama konuşmak istediğinde cesaretlendirin, onu dinlemeye açık olduğunuzu bilsin. Çocuklar sıklıkla ortaya çıkan olumsuz durumlarda sorumluluk ve suçluluk hissetmeye eğilimlidir. Bu konuda rahatlatın, onun hatası olmadığı konusunda güvence verin.

Yeni normale uyumlu bir aile kuralları ve rutini oluşturun.

Planlamaya çocukların da katılmasını sağlayın ki, etkinliklerini hissedebilsinler. Rutinleri oluşturmak güven verir. Sağlıklı beslenme, oyun, egzersiz, yaşına uygun ev içi sorumlulukları, günlük okuma ve ders çalışma faaliyetleri, uykuya yatış, kalkış saatlerini belirli bir rutine yerleştirmeye çalışın. Birlikte gevşeme egzersizleri yapın. Daha önceki hobiler ve inançlarla ilgili faaliyetlere şimdiki ortama uygun yollarla devam edin. İletişim şeklinizde değişim var ve siz de aranızdaki özel ilişkiyi renklendirecek size özel ve yaratıcı  bir biçimde uyum geliştirin. Çalışma, dinlenme ve eğlenme biçiminde yeniliklere açık olun.

Çocuğunuzda korku, kaygı, içe kapanma, saldırganlık, uyku bozuklukları, davranış bozuklukları geliştiyse ve 2 haftadır devam ediyorsa profesyonel yardım alın. Geçmişte sorunları olan, ilaç tedavisi ve/veya terapi görmekte olan çocukların tedavisini, doktoruyla online bağlantıyla da olsa, sürdürün.

“Doktorlar bu hastalığı yenmek için çok çalışmaya devam ediyor, biz de böyle kurallara uyarak, temizliğe dikkat ederek ve evde kalarak, başkalarına çok yaklaşmayarak bu hastalığın bulaşmasını azaltmak için diğer insanlara ve doktorlara yardım ediyoruz” diyebilirsiniz. “Aynı zamanda böyle dikkatli davrandığımız için kendimizi ve ailemizi daha dirençli ve güçlü hale getiriyoruz. Hastalansak da doktorların bizi daha kolay iyileştirmesine olanak sağlıyor, yardım ediyoruz”, diyebilirsiniz. Ölüm kavramını henüz yetişkin gibi  anlayamayabilirler. Yaşına uygun, doğru anladığında emin olacak şekilde konuşun. Kaçınmadan ama ne anlayabileceklerine dikkat ederek anlatın.

Anne-babası çalışan, özellikle sağlık çalışanı olan, yüksek riskli ortamda bulunan çocuklara bunu anlatabilmek çok daha zor olacaktır. Hayatının merkezinde büyük değişimler onları çok korkutur. Anne babalarının eve gelememesi, onlara sarılamaması, yaklaşamamasının sebebini anlayabileceği şekilde anlatın. Online görüntülü sohbetinizde de sevginizi iletmenin size özel, yaratıcı yollarını araştırın.

Anne yada babasını kaybetmiş çocuklara üzüntünün, kaygının, korkunun, öfkenin doğallığını sabırla anlatın. Herkesin yası yaşama şekli farklı olabilir. Herkesin birbirinin duygularına anlayış göstermesinin ve birbirine yardım etmesinin önemini anlatın, sabırlı davranın. Sevgi ve destek alabileceği kaynakların çocuğa güven vermesini sağlayın. Çok zorlandığınız durumlarda profesyonel yardım istemekten kaçınmayın.

Psikiyatrist–Psikoterapist – Uz.Dr. Emine Filiz ULUHAN

The post Çocuklarımızın ruh sağlığını koruyalım appeared first on DOCTORS BPM.