Türkiye’de yeni kanser hastası tanısı artıyor. Kanser tüm dünyada yaşam kayıplarının ikinci en sık nedeni olarak gösteriliyor. Dünya çapında olduğu gibi Türkiye’de de yıllık yeni kanser tanısı alan hasta sayısı giderek artıyor. 2020 kanser verilerine göre ülkemizde en sık görülen beş kanser türü; akciğer kanseri, meme kanseri, kalın bağırsak (kolorektal) kanseri, prostat kanseri ve tiroit kanseri olarak gösteriliyor. Bu beş kanser türü, tüm kanserlerin yüzde 50’sinden fazlasını oluşturuyor. Memorial Antalya Hastanesi Onkoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Şeyda Gündüz “1-7 Nisan Kanser Haftası”nda kanserden korunmak için alınması gereken tedbirleri anlattı.

Kanser erken tanıyla tam iyileşme sağlanabilen hastalıktır

Türkiye’de yeni kanser hastası tanısı artıyor. Tüm kanserlerin yüzde 50’i çevresel faktörlere bağlıdır. Bu nedenle kanser önlenebilir ve erken tanıyla tam şifa sağlanır bir hastalıktır. Sağlıklı yaşamak, sigarayı bırakmak, sağlıklı beslenmek, spor yapmak, alkol tüketimini azaltmak, Hepatit B aşısı ve HPV aşısı yaptırmak, güneşten korunmak, ideal kiloda kalmak kanserden korunmada yapabilecek en önemli tedbirlerdir.

Kanserden korunmak için alınacak tedbirler 

Kanserde erken tanı için tarama yöntemlerini ihmal etmeyin

Meme kanseri, rahim ağzı (serviks) kanseri, prostat kanseri ve kalın bağırsak kanseri tarama testleri ile erken tanının mümkün olduğu kanserlerdir. Kadınlar için 40 yaşından sonra mamografi, hem kadın hem erkekler için 45 yaşından sonra kolonoskopi ile kolon kanseri taraması ile erken tanıya ulaşılabilmektedir. Yine sigara kullanımı olan kişilerde risk grubuna göre yapılacak düşük doz akciğer tomografisi ile akciğer kanseri erken dönemde saptanabilir. Ne olursa olsun kanser tanısı alınsa bile umutsuzluktan kaçınılmalı, pek çok tedavi seçeneğinin olduğu unutulmamalıdır.

The post Türkiye’de yeni kanser hastası tanısı artıyor appeared first on DOCTORS BPM.

Bebeği için elinden gelenin en iyisini yapmak isteyen anne baba adayları bazen kulaktan dolma bilgilerle hareket edebiliyor. Fakat yeni bebek sahibi olmuş ebeveynlerin özellikle bazı hataları yapmamaları büyük önem taşıyor. Çünkü halk arasında doğru bilinen yanlışlar bebekte ciddi hastalıklara hatta hayati tehlikeye bile neden olabiliyor. Memorial Antalya Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Ahmet Yıldırım, çocuk sağlığı konusunda doğru bilinen yanlışlar hakkında bilgi verdi.

Yanlış: “Yenidoğan her bebekte sarılık görülür”

Doğru: Yenidoğan her bebek sarılık olmaz. Erken doğan, düşük doğum tartılı, çok iri, tartı kaybı fazla ve kan uyuşmazlığı olan bebeklerde sarılık riski fazladır. Yenidoğan sarılığı sanıldığının aksine bulaşıcı değildir. 

Yanlış:” Sarılık olan bebeğe şekerli su içirmek ve sarı giydirmek iyi gelir”

Doğru: Sarılık olan bebeğe asla su ya da şekerli su verilmemelidir. Sarılık olan bebeğin sık sık anne sütü ile beslenmesi gerekmektedir. Üstelik sanıldığının aksine bebeğe sarı renk giydirilince sarılık geçmemektedir. Bebekten daha sarı bir renk ile karşılaştırıldığı için bebek beyaz gibi görünmektedir.

Yanlış: “Yenidoğan bebeklerin cildine tuz sürmek isilik ve pişiği önler”

Doğru: Ciltten emilen tuz, bebeğin ölümüne bile sebebiyet verebilir. Bunun için doktor önerisi ile eczanelerden pişik önleyici ürünlerin alınması daha doğrudur.

Yanlış: “Kabız olan bebeğe zeytinyağı içirilmelidir”

Doğru: Bebeklere ya da çocuklara doğrudan zeytinyağı içirmek doğru değildir. Bebek tam yağı içtiği esnada öksürürse zeytinyağı akciğerlere kaçabilir ve kabızlıktan daha tehlikeli bir tablo ortaya çıkabilir. Kabız olan çocuğa lifli gıdalar verilmeli, yemeklere zeytinyağı katılmalıdır.  

Yanlış: “Bebekte deri döküntüleri geçici olduğu için üzerinde durulmamalıdır”

Doğru: Deri döküntüleri bazen çok önemli hastalıkların habercisi olabilmektedir. Vücudun neresinde ve ne şekilde olduğu mutlaka bir çocuk hekimi tarafından değerlendirilmelidir.

Yanlış: “Diş çıkaran bebeğin ateşi hızla artar ve ishal olur”

Doğru: Diş çıkarma döneminde bebeğin vücudu ısınır. Ancak ateş düşürücü gerektirecek kadar ateşi çıkmaz. Bu dönemde bebeklerin kakasında yumuşama olur ancak belirgin bir ishal, ateş ya da karın ağrısı olmaz.

Yanlış: “Bebeklerin emzik emmesi diş eğriliğine, dudak sarkmasına sebep olur; parmak emmeleri daha iyidir”

Doğru: Bebeklerin emzik emmesi 2 yaşına geldiğinde, parmak emmesi ise 3 yaşına geldiğinde bıraktırılmalıdır. Süreç uzarsa çocukların diş ve damak yapısı bozulabilir.

Yanlış: “Çocuklarda tansiyon olmaz”

Doğru: Yenidoğan döneminden itibaren bebeklerin tansiyonuna bakılabilir ve tansiyon ölçümü çocukların muayenesinin bir parçası olmalıdır.

Yanlış: “Bebekleri uyuturken saç kurutma makinesi ya da elektrik süpürgesi sesinden yararlanılmalıdır”

Doğru: Gün içinde uzun süreli ve sık görülen ataklar şeklinde ağlayan kolikli bebekler bu aletlerin sesini anne karnında duydukları ses ile bağdaştırdıkları için sakinleşebilirler ancak çocukları bu yöntemle uyutmak doğru değildir. Bu konuda mutlaka doktor önerileri dikkate alınmalıdır.

Yanlış: “Her çocukta idrar yolu enfeksiyonu görülür ve kısa sürede geçer”

Doğru: Tekrarlayan ve tedavi edilmeyen idrar yolu enfeksiyonları ilerde böbrek yetmezliğine yol açabilir. Vakit kaybetmeden çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.

The post Yenidoğan bebek bakımında nelere dikkat etmeliyiz? appeared first on DOCTORS BPM.

Sık kullanılan tansiyon ilaçları COVID-19 riskini artıyor mu?

Aralık 2019’da Çin’den başlayıp sonrasında Avrupa ve dünyaya yayılan yeni tip Corona virüsün (COVID-19) sebep olduğu hastalık, dünya için önemli bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Etken yeni Corona virüs 2019 (2019 nCoV) olarak izole edilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Ciddi Akut Solunumsal Sendrom Korona Virüs-2 (SARS-CoV-2), sebep olduğu hastalığı da COVID-19 olarak isimlendirmiştir. Virüs SARS ve MERS hastalığına neden olan virüs ile aynı ailedendir ancak daha uzun bulaştırıcılık süresine sahiptir.

SARS-CoV-2 genetik olarak 2002-2003 yıllarında SARS salgınına neden olan SARS-CoV ve yarasalarda bulunan Corona virüs ile genetik olarak büyük oranda benzerlikler taşımaktadır. Yeni mutasyon sonucu oluştuğu sanılan SARS-CoV-2; akciğer, kalp, böbrek, ince bağırsak ve idrar torbası hücrelerinde bulunan ACE2 reseptörleri ile hücre içine girip hastalık yapmaktadır.

Hipertansiyon, kalp, şeker ve kanser

Oldukça bulaşıcı olan COVID-19, damlacık yolu ve doğrudan temas ile bulaşmaktadır. Ortalama kuluçka süresi 5.5 gün olmakla birlikte 14 güne kadar uzayabilmektedir. Semptomatik olgularda en sık belirti ateş, yorgunluk, kas ağrısı, boğaz ağrısı ve kuru öksürüktür. Daha az sıklıkta bulantı, kusma ve ishal görülmektedir. Hastaneye yatışların yüzde 91 nedeni akciğer enfeksiyonu, yüzde 3.4’ü akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS), yüzde 1.1’i şok tablosudur. Solunum cihazı ihtiyacı olan hastalarda ölüm riski oldukça yüksektir. Yaşlılar, hipertansiyon, kalp, şeker ve kanser gibi rahatsızlıklarda hastalık daha ağır seyretmektedir.

COVID-19 enfeksiyonunda ölüm oranı yaşla birlikte artmakta, eşlik eden kalp-damar, diabet, kronik bronşit, hipertansiyon ve kanser hastalarında risk daha da artmaktadır. COVID-19 solunum sisteminde hastalık yapmakla birlikte kalp kası iltihabı (miyokardit), ritim bozuklukları, toplar damarlarda pıhtı oluşumu gibi doğrudan veya dolaylı olarak kardiyovasküler komplikasyonlar ile sonuçlanabilmektedir. Ayrıca COVID-19 tedavisinde kullanılan plaquenil ve azitromisin ritim bozukluğu riskini artırmaktadır.

Sonuç olarak, enfeksiyon doğrudan kalp ve damar sistemini etkileyebileceği gibi kalp ve damar hastalığı varlığında enfeksiyon daha ağır seyretmektedir. Hipertansiyon ve kalp-damar hastalığı olan yaşlı bireylerin sosyal izolasyonunu sağlamak, yaşamı tehdit edici acil durumlar olmadığı sürece mümkün olduğunca hastanelerden uzak tutulmalıdır.

COVID-19’dan ölen hastalar incelendiğinde en sık eşlik eden hastalıklar sırası ile hipertansiyon, diabet, iskemik kalp hastalıkları, atrial fibrilasyon, kronik bronşit ve kanserdir. Tüm gribal enfeksiyonlarda olduğu gibi COVID-19 hastalığı da yaşlılarda daha ağır seyretmektedir. Çin ve Avrupa’da yapılmış çalışmalar incelendiğinde, hipertansiyon hem hastalığa yakalanma riskini artıyor hem de daha ağır seyretmesine neden oluyor gibi görünmektedir. Hipertansiyon sıklığının yaşla birlikte arttığı düşüldüğünde aslında bu çalışmalar o toplumun hipertansiyon sıklığını göstermektedir.

Hipertansiyon ve kalp yetmezliğinde kullanılan bazı ilaçların, virüsün hücre içine girerken kullandığı ACE2 reseptör düzeyini artırabileceği, bunun sonunda hastalık riskini artırabileceği ve daha ağır seyredebileceği teorileri ortaya atılmıştır. Ancak yapılan çalışmalarda bu ilaçların, virüsün insan vücuduna giriş kapısı olarak kullandığı ACE2 reseptöründe değişiklik yapmadığı saptanmıştır. Bu ilaçları alan hastaların hastalıktan korunmak, COVID-19 hastalığında kötü gidişin sonlandırılması için kesilmesi önerilmemektedir.

Uzm. Dr. Gürhan GÜNAY

The post Dr. Gürhan Günay: Yeni mutasyona daha dikkat edilmeli appeared first on DOCTORS BPM.