Panik atak hastası mısınız? Panik atak, fiziksel korku hislerine neden olan kısa bir yoğun kaygı dönemi olarak görülüyor. Bunlar, hızlı bir kalp atışı, nefes darlığı, baş dönmesi, titreme ve kas gerginliği gibi şikayetleri içerebiliyor. Panik ataklar sıklıkla ve beklenmedik bir şekilde meydana gelebiliyor ve çoğu zaman herhangi bir dış tehditle ilgili olmuyor. Memorial Antalya Hastanesi Psikiyatri Bölümü’nden Uz. Dr. Seda Yavuz panik atak hakkında bilinmesi gerekenleri anlattı.

Panik bozukluk hastası

Panik atak aniden ortaya çıkan ve zaman zaman öngörülemeyen şekilde tekrarlayan, kişiyi dehşet içinde bırakan yoğun sıkıntı ya da korku nöbetleridir. Kişiler bu nöbetleri çoğu zaman “kriz” olarak adlandırır. Her panik atak geçiren kişi panik bozukluk hastası değildir. Yaşam boyu en az bir panik atak geçirme olasılığı %10 olarak bulunmuştur. Panik atak pek çok ruhsal hastalıkta ortaya çıkabilir. Panik bozukluk kendiliğinden ve beklenmedik panik ataklarla giden bir kaygı bozukluğudur.

Panik atak risk grubu

• Birinci derece akrabalarında panik bozukluk ya da başka anksiyete bozukluğu olanlar
• Sıkıntılı, telaşlı, aceleci, mükemmeliyetçi kişilik özellikleri olanlar
• Alkol ya da başka bağımlılık yapan maddelere yatkınlığı olan veya bağımlılığı olanlar
• Geçmişinde panik atak, sosyal fobi veya diğer anksiyete bozukluklarından biri ya da depresyon geçirmiş olan kişiler
• Sürekli baskı altında olanlar
• Düşünce ve duygularını yeterince dışarıya yansıtmayan isteklerini sürekli bastıran kişiler   • Kaçıngan kişilik yapısına sahip olanlar
• Aşırı hırslı, başarı odaklı, başarısızlıklarda kendini suçlayan bir yapıya sahip olan kişiler

Panik atağın bedensel ve fizyolojik belirtileri:

1. Çarpıntı, kalp atımlarını hissetme ya da kalp atım hızında artma
2. Terleme, titreme, kan basıncının yükselmesi
3. Soluk alamıyor boğuluyor duygusu, solunumun sıkışması
4. Uyuşma ya da karıncalanma hissi
5. Göğüs ağrısı ya da göğüste sıkışma hissi
6. Bulantı ya da karın ağrısı
7. Baş dönmesi, sersemlik hissi bayılacakmış gibi olma
8. Kendini ya da çevreyi değişmiş veya farklı algılama
9. Üşüme, sıcak soğuk basmaları, sık idrara çıkma

Belirtilere göre teşhis

Panik atakların ne zaman nerede geleceği belli olmaz ve baskın belirtiler kişiden kişiye değişebilir. Yukarıda sayılan belirtiler ile birlikte hemen her zaman bir ölüm korkusu, kontrolünü kaybetme ya da çıldırma korkusu vardır. Kişi bir kez panik atak geçirdikten sonra yeni bir panik atak geçireceğine ilişkin sürekli bir korku duyar buna beklenti anksiyetesi denir. Bu tanı koymak için önemli bir belirtidir. Bu belirtiler bir dış tehlikenin olamadığı ortamlarda en az altı aydır varsa ve kişinin günlük yaşantısını etkiliyorsa hastalık tanısı konabilir ve bir uzmanla muhakkak görüşülmelidir.

Panik atak tedavisi;

Panik bozukluğu tedavisi mümkün bir hastalıktır. Bugün için etkinliği bilimsel çalışmalar ile kanıtlanmış iki türlü tedavisi vardır.

1. İlaç tedavisi:

Hastalığın tedavisinde, beyindeki sinir hücrelerinin yolunda gitmeyen hormon faaliyetlerini düzelterek “Panik Atakları”  önleyen ilaçlar kullanılmaktadır. Bu hastalığın tedavisinde kullanılan ve etkinliği kanıtlanmış çok sayıda ilaç bulunmaktadır. Uzman doktor kontrolünde ilaçların dozu ve süresi belirlenir.

2.Bilişsel-davranışçı tedavi: 

Bu terapi yöntemi ile kişinin bilişsel yapısı yeniden inşa edilir ve aslında olağan olan bir takım panik atak belirtileri hakkındaki  yanlış bilgi ve inançlarının düzeltilmesi sağlanır. Kişinin bu belirtiler ile korkmadan baş edebilmesinin öğretilmesi amaçlanır. Diğer bir yandan davranışsal bir takım müdahaleler ile panik atak geleceğinden korktuğu için tek başına bulunmaktan kaçındığı yer ve durumlarla aşamalı bir şekilde tekrar tekrar karşılaştırılması, bu sayede  korkularını yenmesi amaçlanır.

Bu tedavide doktor hastasına; korku ve panik nedeni ile yapmaktan kaçındığı etkinlikleri (kapalı ya da kalabalık yerlerde bulunma, yalnız başına sokağa çıkma gibi) bir plan dahilinde en basitlerinden başlayarak, üstüne giderek alıştırma uygulamaları yaptırılır. Artan sürelerle yapılan bu alıştırmalar ile başına olumsuz bir şey gelmediğini gören hastanın güven duygusu artar.

The post Panik atak hastası mısınız? appeared first on DOCTORS BPM.

Yann Martel “Pi’nin Yaşamı” romanında, çoğu insanı kundaklayabilen o gerilimi içişlerindeki fırtınasıyla anlatıyor:

“İşe her zaman zihninizden başlar. Kendinizi sakin, güvende ve mutlu hissettiğiniz bir anda… Ilımlı bir kuşkunun kılığına bürünerek, tıpkı bir casus gibi beyninize süzülür. Endişelenmeye başlarsınız.

Mantık tuzağa düşürülür. Kendinizi giderek zayıf ve kararsız hissedersiniz. Kuşkunuz dehşete dönüşür.

Sonra bir şeylerin çok kötü gittiğinin farkına varan bedeninize yönelir. Akciğerleriniz birer kuş gibi uçup gitmiş ve bağırsaklarınız bir yılan gibi sürüklenmeye başlamıştır bile.

Kulaklarınız sağır olur. Kaslarınız, sıtmaya yakalanmış gibi ürperir, dizleriniz titrer. Fazla aceleci kararlar verirsiniz. En son müttefiklerinizi göz ardı edersiniz: Umut ve güven.

İşte o anda kendinizi bozguna uğratırsınız. Yalnızca bir izlenim olan korku (anksiyete), sizi yenmeyi başarır.”

* * *

İştir, güçtür, okuldur, aşktır-meşktir, gelecektir hatta geçmiştir, olası bir kaza, felakettir, bir randevu, bir karardır, sıradan bir başağrısı, üşü(t)medir, ölümlü olmaktır… Bir çok insana çarpar ya da değer anksiyete.

Biri biter, diğeri başlar çoğu kez. Kare kare akan yaşamda, kendini yeniden üretir.

Nefes aldırmaz, molası olmaz. Saat sormaz.

Önüne geçilemeyen düşünceler inatçıdır, yatakta da bastırır, sokakta da peşinden gelir… İçe kapatır, eve kapatır. Her şey konuşur, o kendini dinler. Ama kendine de emanet edemez kendini…

Benlik flulaşır, içişlerinde kavrulur, kaybolur.

Vahim senaryolar uçuşur beyinde… Elindeki ipten daha derin, dibi koyu kuyulara iner.

Tanımlanması da zordur çoğu kez, kaynağını bulmak da…

Oscar Wilde “İnsanın gerçek yaşamı, yaşamadığı şeylerdir çoğu kez” diyorsa, bazen de insanın yaşamadığı acıların matemini tutmasıdır.

* * *

Bir haber okumuştum; London City University’de kurulan bir araştırma ekibi, yeni bir “suç dedektörü” üzerinde çalışıyormuş. “Korku (anksiyete) dedektörü”…

Cihazın çalışma prensibi basit aslında:

Korku, heyecan, endişe, panik gibi duygular insanın kontrolü dışında ve aşırı feromon salgılamasına neden oluyor.

Feromon düzeyini de terden saptamak olanaklı… Dedektör de işte bunu ölçecek.

Ve teröristler, kaçakçılar, firariler filan mimiklerine, davranışlarına hakim olsalar da, hormonlarını denetleyemeyecekleri için dedektöre yakalanacaklar.

* * *

Düşününce, makul geliyor. Ama, acaba o dedektör bizde kullanılabilir mi?

Bir sürü darbe yaşayan. Öyle ya da böyle şiddete uğrayan ya da durma tanık olan.

Yaşamının ergenlik, ilk gençlik dönemini sınav, baraj korkularıyla ve yaygın aile içi şiddetin gölgesinde yaşayan.

Batısında “Karakolda ayna var”ı, doğusunda “Karşıki dağlar jandarma”sı şarkı/türkü olan.

Kimlik sorulduğunda bile terleyen bir toplumda kullanılabilir mi?

* * *

Bağımsız Eğitimciler Sendikası’nın (BES) bir araştırması vardı.

Ankara ve İstanbul’da yaşayan, 18-30 yaş arasında 3 bin gence uygulandı araştırma.

Ve “Herhangi bir fobiniz , korkunuz var mı? “ sorusu yönetildi.

Ankete katılanların yüzde 95’i “Evet” yanıtını verdi.

Aynı araştırma, her 4 gençten birinin panik atak olduğunu da ortaya çıkardı.

* * *

Yani korku, en azından bir vehim, kuruntu, kaygı, endişe kol geziyor ortalıkta.

Bir başka deyişle, buram buram feromon…

İngiliz bilimciler, “korku dedektörü”nün 2-3 yıl içinde kullanılabileceğini söylemişler.

Bize daha epey zaman, anksiyete terapisi, toplumsal hormon tedavisi filan lazım.

İşte hendek, işte deve.

Henüz zor geçeriz o dedektörü…

Yaşar SÖKMENSÜER (Gazeteci)

The post Dedektöre takılan ülke!.. appeared first on DOCTORS BPM.