Çocuklara seslerini geri vermeliyiz Maya Vakfı 2016 yılından bu yana İstanbul ve Şanlıurfa’da 12.000’i aşkın öğrenciye ulaşan Travmaya Duyarlı Okul Programı ile başarılı ve yenilikçi projeleri destekleyen 2021 WISE Ödülü’nü aldı.

Vakfın Kurucu Başkanı Esra Özsüer, Katar’ın başkenti Doha’da düzenlenen WISE Küresel Zirvesi’nde ödülü alırken yaptığı konuşmada, çocukların doğal afet, aile kaybı, göç, zorbalık ve daha pek çok sebeple derin psikolojik travmalar yaşadıklarına dikkat çekerek, “Tanıştığım 7-8 yaşındaki çocuklar konuşamayacak kadar şoktaydı. Bu çocuklara seslerini geri vermemiz gerekiyordu. Travmaya Duyarlı Okul Programı sayesinde eğitime destek olduk ve toplulukların iyileşmesine katkıda bulunduk. Eğitimcilerimizi, çocuklarımızı ve gençlerimizi travmaya duyarlı yaklaşım ve ruh sağlığı alanında güçlendirdik. Hepimiz salgın sebebiyle toplumsal bir travma yaşadık. Biliyoruz ki sıkıntılarımızı paylaşmak toplumlarımızda empatiyi güçlendiriyor ve iyileşmemiz için bize yol gösteriyor. Çocuklara seslerini geri verdiğimizde artık nesillerimiz kayıp olmayacak.” dedi ve sözlerini şöyle tamamladı:

“Travmayı iyileştir, eğitim ve dünyadaki dönüşüme katkıda bulun.”

Bir çocuğun duyulmaması!

Maya Vakfı Klinik Programlar Koordinatörü Gizem Konuş da WISE Zirvesi boyunca konuşmacı olarak katıldığı panellerde, programa ilişkin şu değerlendirmeleri yaptı: “Travma denilince aklımıza genellikle şiddet, taciz, kayıp geliyor ancak bir çocuğun görülmemesi, duyulmaması da bir erken dönem, çocukluk travmasıdır. Bizler birbirimizi iyileştirmek için buradayız. Hepimiz toplum içindeki etkileşimlerimizle iyileşebiliriz. Travmaya duyarlı yaklaşım bir dönüşümdür, insanı topluma kazandıran bir iyileşmedir. Toplum olarak, olumsuz yaşam deneyimlerimiz için birbirimizde neyin eksik olduğuna odaklanmak yerine, birbirimizin hikayelerini doğru okumaya, görmeye odaklanmalıyız. Öğretmenlerin, ruh sağlığı uzmanlarının ve tüm profesyonellerin ‘travma ve travmaya duyarlı yaklaşım’ hakkında donanımlı hale gelmesi çok önemlidir. Okullarda olduğu gibi, toplumun birçok kurumunda, farklı disiplinlerde ‘travmaya duyarlı yaklaşım’ güçlendirmeliyiz.”

Milyonlarca çocuk travma yaşıyor

Tüm dünyada çocuklar doğal afet, salgın, göç, aile kaybı, şiddet gibi farklı sebeplerle psikolojik travmaya maruz kalıyor. Bu travmalar, çocukların davranışlarını ve eğitimlerini etkiliyor. Eğer üzerinde durulmazsa, çocukların yaşadıkları psikolojik travma öğrenme önünde büyük bir engel oluşturuyor ve okul ortamını her çocuk için olumsuz yönde etkiliyor.

Maya Vakfı, Eğitim Programları ile travmanın öğrenme üzerindeki olumsuz etkisini ortadan kaldırmaya ve okul ortamında travmaya duyarlı bir yaklaşım geliştirmeye odaklanıyor. Vakıf, eğitim alanında dünya çapındaki en prestijli ödüllerden biri olan 2021 Wise Ödülü’nü almaya hak kazanan Travmaya Duyarlı Okul Programı’nı, 2016 yılından bu yana T.C. Millî Eğitim Bakanlığı’nın iş birliğiyle yürütüyor. Bugüne kadar İstanbul ve Şanlıurfa’da programdan 12.649 çocuk, 2.740 öğretmen ve 706 bakım veren faydalandı.

The post Çocuklara seslerini geri vermeliyiz appeared first on DOCTORS BPM.

Bilinçsiz diş beyazlatma hasar bırakıyor. Temizliğin ve sağlığın işaretlerinden biri olan beyaz dişler, özgüveni artırırken estetik bir görünümün de olmazsa olmazları arasında yer alıyor. Günlük yaşamda tükettiğimiz besinler başta olmak üzere kullanılan ilaçlar ya da yapısal nedenler dişlerin sararmasına yol açabiliyor. Bu sararmalar ise ev tipi, ofis tipi, kombine ya da tek diş beyazlatma işlemi ile giderilebiliyor. Doğal ya da doğal olmayan yollarla yapılan bilinçsiz beyazlatmalar ise dişlerde geri dönüşümsüz hasarlara neden olabiliyor. Memorial Ankara Hastanesi Ağız ve Diş Sağlığı Bölümü’nden Dt. Janset Şengül, diş beyazlatma yöntemleri ve etkileri ile ilgili bilgi verdi.

Diş rengi kişilere göre farklılık gösterebilir

Diş beyazlatma işlemi, dişlerin yüzeyinde bulunan gözenekli mine ve dentin yapısında oluşan renkli maddelerin diş beyazlatma jelleri ile giderilmesi tedavisi olmaktadır. Diş rengi kişilere göre farklılık gösterebilmektedir. İç ve dış kaynaklı olan bu renklenmelerin; fizyolojik renklenmeler, amalgam dolgu yapıldıktan sonra oluşan renklenmeler, hamilelik ve bebeklik döneminde antibiyotik kullanımına bağlı renklenmeler, kanal tedavisine bağlı olarak dişin içsel olarak renklenmesi, kahve, çay, sigara gibi ürünlerin sıklıkla kullanılmasına bağlı renklenmeler ve travma sonucu dişin içindeki canlı dokunun canlılığını yitirmesiyle oluşan renklenmeler gibi farklı sebepleri bulunmaktadır.

Diş beyazlatma işlemi yöntemi

Teknik ve uygulama alanlarına göre farklılık gösteren diş beyazlatma yöntemleri arasında ev tipi diş beyazlatma, ofis tipi diş beyazlatma (klinik ortamda beyazlatma), kombine diş beyazlatma ve tek diş beyazlatma yer almaktadır. Evde diş beyazlatma olarak bilinen ev tipi diş beyazlatma yönteminde öncelikle ağız içinden ölçü alınarak kişiye özel beyazlatma plakları hazırlanmaktadır. Bu plakların içine belirli miktarda diş beyazlatma jeli konularak uygulama yapılmaktadır. Bu kişilerin plağı gün içinde en az 4-6 saat kullanacak şekilde ortalama 1-15 gün süre ya da gece uykusu boyunca 8-10 saat boyunca kullanması gerekmektedir. Ev tipi diş beyazlatmalarında dikkat edilmesi gereken husus, jeli tarif edilenden fazla uygulamamaktır. Aksi takdirde plak içinden taşan jel diş etlerini tahriş eder. Böyle bir durumda diş etleri hemen yıkanmalı ve diş hekimi ile iletişime geçilmelidir.

Lazerle diş beyazlatma

Klinik ortamda gerçekleştirilen ve ofis tipi diş beyazlatma olarak da bilinen “Lazerle diş beyazlatma yöntemi, ise uzman hekim tarafından gerçekleştirilmektedir. Diş hekimi tarafından dişlerin üzerine sürülen beyazlatma jelinin UV ışını ya da lazer yardımıyla aktif hale getirilmesi ile yapılan bu işlem ortalama bir saat kadar sürmektedir.

İki yöntem beraber kullanılıyor

Ev ve ofis tipi beyazlatma olan kombine diş beyazlatma yönteminde ise iki yöntem beraber uygulanmaktadır. Klinikte yapılan işlemin ardından, beyazlatma işlemi 2-3 gün evde yapılan uygulama ile desteklenmektedir. Kanal tedavisi sonrası renk değiştiren dişlere uygulanan tek diş beyazlatma (İçten beyazlatma) yönteminde ise dişteki dolgu sökülerek, açılan boşluğa beyazlatma jeli uygulanır ve diş geçici dolgu ile kapatılır. 3 günde bir istenilen renge ulaşıncaya kadar seanslar tekrarlanmaktadır.

Sigara, çay, kahve renklenmeyi artırır

Her bireyin durumuna uygun diş beyazlatma yöntemi farklılık göstermektedir. Normal şartlarda diş renginin çok koyu olmadığı ve birkaç ton açılması istendiği durumlarda sadece lazer tipi veya ev tipi beyazlatma yeterli olurken; sigara, kahve veya çaydan dolayı fazla renklenme olan dişlerin renginin açılması için kombine diş beyazlatma yönteminin uygulanması daha etkili sonuçlar alınmasını sağlar.

Diş hekimi kontrolünde yapılmalı

Toplumda diş beyazlatmanın zararlı olup olmadığı merak edilen konular arasında yer almaktadır. Diş hekimi kontrolünde yapılan beyazlatmanın dişlere zararı bulunmamaktadır. Ancak beyazlatma yöntemleri dişlerde az da olsa havaya, çok sıcak ya da soğuk yiyecekler ve içeceklere karşı hassasiyete yol açabilmektedir. Dişlerde oluşan bu hassasiyetin genellikle bir iki gün içerisinde geçmesi beklenir. Bu normal ve beklenen bir durumdur.

Tüketim alışkanlıklarına göre değişir

Beyazlatma işlemi kişiye göre farklılık göstermektedir. Yapılan işlemin sonuca ulaşması yaklaşık iki hafta olurken, antibiyotik kullanımına bağlı renklenmelerin giderilmesi ise daha zor olur ve uzun süre gerektirir. Beyazlatmanın kalıcılığı ise hastanın çay, kahve, kola, şarap gibi renkli sıvılar ve sigara kullanımına göre değişmektedir. Beyazlatma işlemi 6 ayda bir tekrarlanırsa diş beyazlatma kalıcı hale gelir.

“Doğal” adı altında tavsiye edilen ürünler

Günümüzde internet ve sosyal medya mecraları üzerinden “Doğal” diş beyazlatma yöntemi adı altında birçok ürünün tanıtımı ve satışı yapılmaktadır. Zerdeçal, Hindistan cevizi, çilek, alüminyum folyo, limon ve ceviz kabuğu gibi birbirinden farklı beyazlatma uygulamaları denenmekte ve tavsiye edilmektedir. Ancak bu tip maddelerin dişleri beyazlatmaya hiçbir faydası olmadığı gibi dişler üzerinde geri dönüşümsüz hasarlar ve hassasiyetler oluşturacağı unutulmamalı ve kesinlikle kullanılmamalıdır.

The post Bilinçsiz diş beyazlatma hasar bırakıyor appeared first on DOCTORS BPM.

Her gün bir veya birkaç kadın cinayeti medyaya yansırken, belki çok daha fazlasından haberimiz dahi olmuyor. Psikiyatri, şiddet olgusuna özel önem göstermekte, bütün terapi ekolleri şiddeti ve sonuçlarını ciddiyetle incelemektedir. Psikiyatri açısından şiddeti bu kadar önemli kılan durumlardan biri insan yaşamına kast edilmesi ise de, diğeri ciddi psikolojik travmalara sebep olması, bunun neticesinde, ciddi psikiyatrik bozuklukların kaynağını oluşturması veya bu hastalıkların tetikleyicisi olmasıdır. Eğer bir şiddet ile çocukluk çağında karşılaşılıyorsa kişilik ve kimlik gelişimi önemli düzeyde etkilenmekte ve şiddet zemininde örgütlenmesi bozulmuş bir kişilik ortaya çıkabilmektedir. Peki tüm bunların zemininde şiddeti nasıl tanımlayabiliriz:

Şiddet tanımlamalarının bütünü, kişinin bedensel ve/veya psikolojik bütünlüğüne vurgu yapar. Riches’e göre, karşılılıklı ilişkiler ortamında, taraflardan biri veya birkaçının bedensel bütünlüğüne , mallarına, simgesel ve kültürel değerlerine, oranı ne olursa olsun zarar verecek şekide davranırsa, orada şiddet vardır. Şiddetin insan psikolojisindeki en önemli tahribatı psikolojik travma(örselenme)’dır. Travma, yaşa, kişinin başetme gücüne, travmanın şiddeti gibi birçok unsura bağlı olarak kişide bir bozukluğa sebep olabilir.

Şiddet kadına dönük olduğunda ise bir çok etken devreye girmektedir. Kadına dönük şiddet türleri; fiziksel şiddet,  cinsel şiddet, ruhsal şiddet ve ekonomik şiddet olarak sıralanmaktadır.

Fiziksel şiddet; kadıları kontrol amacıyla kullanılan fiziksel saldırı ve tehdit, tartaklama, tokat atma, dövme, tekmeleme, yumruklama, ateşli silah/delici kesici aletle yaralama, ölüme yol açma olarak tanımlanır. 2007 yılında Altınay ve Arat tarafından Türkiye’nin farklı bölgelerinden 1800 kadınla yapılan görüşmeler neticesinde her üç kadından birinin eşinden şiddet gördüğü, boşanmış veya boşanmakta olan kadınların %78’inin eşi tarafından fiziksel şiddete maruz bırakıldığı saptanmıştır.

Cinsel Şiddet; kadını güç kullanarak cinsel ilişkiye, cinsel ilişki sırasında istemediği davranışları yapmaya zorlama, cinselliği bir cezalandırma yöntemi olarak kullanma, kadına cinsel bir nesne gibi davranma, fuhuşa zorlama, taciz, tecavüz gibi farklı bizimlerde karşımıza çıkabilmektedir. Cinsel şiddet en çok ensest ve evlilik içi tecavüz şeklinde karşımıza çıkmaktadır.

Psikolojik Şiddet: duygular ve duygusal gereksinimlerin baskı uygulayabilmek amacıyla tutarlı bir biçimde istismar edilmesi, bir yaptırım ve tehdit aracı olarak kullanılması, kadının görünüşü, yaptıkları, bedeni ile sürekli alay edilmesi ve aşağılanması, sevgi, ilgi, onay gibi ruhsal gereksinimlerinin göz ardı edilmesi, küçümsenmesi, evden çıkmaya, aile ve arkadaşlarıyla görüşmesine engel olunması, telefonla taciz, iş yerinde taciz, sokakta takip etme olarak tanımlanır.

Ekonomik Şiddet: Kadının ailenin gelirinden daha az yararlanması, sağlık hizmetine ve eğitime aynı hanedekilerden daha az ulaşması, aynı hane içinde kadının daha kötü beslenmesi, çalışmasına engel olunması ve istemediği işlerde çalışmaya zorlanması, parasının, banka kartının veya maaşının elinden alınması, ailenin parasının nasıl harcanacağı konusunda söz sahibi olmaması olarak sıralanabilir. Ekonomik şiddet, sınıflı toplumların bir sorunudur. Ekonomik eşitliğin sağlandığı toplumlarda, ekonomiye eşit katılan kadın için bu durum bir risk faktörü olmaktan çıkar.

Kadına Dönük Şiddete Yatkınlık Yaratan Risk Faktörleri

Bir durumla ilgili risk faktörlerini bilmek, o durumun engellenmesi için yol gösterici olabilmektedir. Hastalık ortaya çıkmadan önlemek, önlemini almak veya önlemini almaya çalışmak, hastalığın kişiye olan yükünü azalttığı kadar, toplumsal ve ekonomik maliyetini de azaltabilmektedir. Kadına dönük şiddetin önlenmesi için de, yapılan araştırmalarda ortaya çıkarılan risk etmenlerini gözden geçirmek ve bu sorunları çözmek yararlı olacaktır. Şiddet, eğitim seviyesi düştükçe artmaktadır. Kadına dönük şiddetin normal kabul edildiği toplumlarda ve kültürde yetişen, çocukluk döneminde şiddete maruz kalan, çok eşli olan, çocukluk döneminde kadına dönük şiddete tanıklık eden kişilerin daha çok şiddet uyguladığı gözlenmektedir. Yine, daha önce şiddete maruz kalan kadınlar, kendisi de çocuklarına veya başkasına şiddet uygulayan, evlilik sorunları yaşayan, düşük maddi gelire sahip, eğitimsiz, mülteci, göçmen kadınlar daha çok şiddete maruz kalmaktadır. Yine toplumda sanılanın aksine gebelik döneminde kadınlar oldukça sık şiddete maruz kalmaktadır.

Kadına Dönük Şiddetin Psikolojik Sonuçları

Şiddet, ne türlü olursa olsun, hangi boyutta olursa olsun psikiyatrik hastalıklar için risk faktörüdür ve psikolojik travmadır. Basit bir kaygı bozukluğundan, psikoz dediğimiz gerçeği değerlendirmenin bozulduğu durumlara kadar çok çeşitli psikolojik rahatsızlığa sebep olabilmektedir. En sık, Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB), Major Depresif Bozukluk, Yaygın Anksiyete Bozukluğu, Panik Bozukluğu, Bedensel Belirti Bozukluğu ve Alkol-Madde Kullanım Bozukluğuna sebep olmaktadır. Eğer şiddet çocukluk çağında yaşanmış ise, sonuçları çok daha derinlerde, kişilik yapısını etkilemektedir. Şiddete maruz kalmış kişiler dünyayı güvensiz bir ortam ve insanları güvenilmez kişiler olarak tanımlarlar. Bu şekilde bakışın geliştiği kişiler, çoğunlukla psikiyatrik bir bozukluğu sırtında taşır. Özellikle ensest mağdurları, sıklıkla “en yakınım bana bunu yapıyorsa başkalarına nasıl güveneyim” şeklinde düşünürler.

Araştırmalar, depresyonun kadınlarda erkeklere göre iki kat daha fazla görüldüğü ve şiddetin bunda önemli bir etken olduğunu göstermektedir. Kronik şiddete maruz kalan kadınların, aynı konumdaki erkeklere oranla daha fazla depresyona yakalandıklarını gösterilmiştir. Aile içi şiddet yaşayan kadınların, yaşamayanlara göre 4-5 kat daha fazla depresyon yaşadıkları belirlenmiştir.

Travma sonrası stres bozukluğu, sürekli aynı durumu yaşayacağı korkusu, uyku bozuklukları, sorun yaşadığı yer ve durumlardan kaçınma, aşırı uyarılmışlık hali ve birçok benzer belirtinin olduğu, önemli işlevsellik kayıplarına yol açan ciddi bir klinik durumdur. Şiddetin önlenmesiyle birlikte önemli düzeyde ortadan kaldırılabilecek bir psikolojik bozukluktur.

Şiddete uğramış bir kişinin karşı karşıya olduğu en önemli mesele tekrar yaşama korkusudur. Bu nedenle kişinin kendisini güvende hissetmesi oldukça önemlidir. Herhangi bir şekilde böyle bir durumda olan bir kişiyle karşılaşan bir kişinin öncelikle, şiddete maruz kalan bireyi güvende hissedeceği bir yere alması ve tekrar şiddet yaşama olasılığına karşın güvelik tedbirleri alması önerilmektedir. Ulaşabileceği güvenilir bir yakını, kolluk kuvvetleri hemen devreye sokulmalı ve kişi güvenli ortama geçene kadar ona eşlik edilmelidir.

Tedavi pratiklerimiz, travmaya maruz kalmış kişinin, şiddetten hemen sonra  ilk karşılaştığı kişinin tavrının ve güven vermesinin, şiddet gören kişi açısından çok önemli olduğunu, psikiyatrik bir hastalık geliştirme riskini azalttığını göstermektedir. Özellikle bu kişi aileden birisi ise koruyucu kollayıcı olması, kişiye şevkat göstermesi, yaşadığı durum her ne olursa olsun koşulsuz yanında bulunması, kişiyi desteklemesi oldukça önemlidir.

Uzm. Dr. Aykut ÇOBADAK

The post Şiddet sarmalında kadın psikolojisi appeared first on DOCTORS BPM.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi AMATEM Koordinatörü ve Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, sağlık çalışanlarının COVID-19 ile her gün karşı karşıya geldiğini belirtti. Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, “İnsanların tahammülsüzlükleri ve kurallara uymamaları, hastalık oranı ile birlikte sağlık çalışanlarının yükünü artırıyor” diye konuştu.

Toplumun sağlık çalışanlarına özveri ve empati ile yaklaşması gerektiğini belirten Psikiyatrist Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, “COVID toplumda olduğu kadar sağlık çalışanları için de ciddi bir travma. Bunu da bilinmezlikle birlikte uzun dönemdeki sonuçları sisli görünüyor.” dedi.

Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, 14 Mart Tıp Bayramı dolayısıyla yaptığı açıklamada başta doktorlar olmak üzere sağlık çalışanlarının pandemiyle geçen bir yılda zor bir süreçten geçtiğine dikkat çekti. Bu olağanüstü dönemde kendimiz ve sevdiklerimizle ilgili endişe ve kaygı duyduğumuzu vurgulayan Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, “Uykularımız düzensizleşti, beslenme alışkanlıklarımız değişti, dikkatimizi toplamakta zorlanıyoruz ve sürekli diken üstünde hissediyoruz. Daha tahammülsüz ve kolayca sinirli tepkiler veriyor olabiliriz. Kaygı bulaşıcıdır ve tüm toplum yaklaşık bir yıldır kaygı dönemini yaşıyor” dedi.

Prof. Dr. Dilbaz, şöyle devam etti: “Yani psikolojik krizden bahsedebiliriz. Tüm topluma baktığımızda anksiyetenin, korkunun, depresyonun, öfkenin, kederin, yasın, madde kullanımının, aile içi çatışmaların, çocuk istismarının ve hatta intihar düşünceleri ile davranışlarının arttığını söyleyebiliriz. Tüm toplumda huzursuz bir enerji olabileceği görülüyor. Bu olumsuz enerjinin ya da korku ve kaygıların toplumda yarattığı durumla iki davranış oluşabilir. İnsanlar durumun ciddiyetinin fark edip daha fazla önlemlere uyarlar ya da zaman zaman gördüğümüz gibi tahammülsüzlüklerinden ve sıkıldıklarından dolayı durumu yadsıyarak önlemlere uymazlar. İşte bu dönemde sağlık çalışanlarının yükü daha da artıyor.”

The post COVID-19’dan sonra psikolojik kriz olabilir appeared first on DOCTORS BPM.