Sık kullanılan tansiyon ilaçları COVID-19 riskini artıyor mu?

Aralık 2019’da Çin’den başlayıp sonrasında Avrupa ve dünyaya yayılan yeni tip Corona virüsün (COVID-19) sebep olduğu hastalık, dünya için önemli bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Etken yeni Corona virüs 2019 (2019 nCoV) olarak izole edilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Ciddi Akut Solunumsal Sendrom Korona Virüs-2 (SARS-CoV-2), sebep olduğu hastalığı da COVID-19 olarak isimlendirmiştir. Virüs SARS ve MERS hastalığına neden olan virüs ile aynı ailedendir ancak daha uzun bulaştırıcılık süresine sahiptir.

SARS-CoV-2 genetik olarak 2002-2003 yıllarında SARS salgınına neden olan SARS-CoV ve yarasalarda bulunan Corona virüs ile genetik olarak büyük oranda benzerlikler taşımaktadır. Yeni mutasyon sonucu oluştuğu sanılan SARS-CoV-2; akciğer, kalp, böbrek, ince bağırsak ve idrar torbası hücrelerinde bulunan ACE2 reseptörleri ile hücre içine girip hastalık yapmaktadır.

Hipertansiyon, kalp, şeker ve kanser

Oldukça bulaşıcı olan COVID-19, damlacık yolu ve doğrudan temas ile bulaşmaktadır. Ortalama kuluçka süresi 5.5 gün olmakla birlikte 14 güne kadar uzayabilmektedir. Semptomatik olgularda en sık belirti ateş, yorgunluk, kas ağrısı, boğaz ağrısı ve kuru öksürüktür. Daha az sıklıkta bulantı, kusma ve ishal görülmektedir. Hastaneye yatışların yüzde 91 nedeni akciğer enfeksiyonu, yüzde 3.4’ü akut solunum sıkıntısı sendromu (ARDS), yüzde 1.1’i şok tablosudur. Solunum cihazı ihtiyacı olan hastalarda ölüm riski oldukça yüksektir. Yaşlılar, hipertansiyon, kalp, şeker ve kanser gibi rahatsızlıklarda hastalık daha ağır seyretmektedir.

COVID-19 enfeksiyonunda ölüm oranı yaşla birlikte artmakta, eşlik eden kalp-damar, diabet, kronik bronşit, hipertansiyon ve kanser hastalarında risk daha da artmaktadır. COVID-19 solunum sisteminde hastalık yapmakla birlikte kalp kası iltihabı (miyokardit), ritim bozuklukları, toplar damarlarda pıhtı oluşumu gibi doğrudan veya dolaylı olarak kardiyovasküler komplikasyonlar ile sonuçlanabilmektedir. Ayrıca COVID-19 tedavisinde kullanılan plaquenil ve azitromisin ritim bozukluğu riskini artırmaktadır.

Sonuç olarak, enfeksiyon doğrudan kalp ve damar sistemini etkileyebileceği gibi kalp ve damar hastalığı varlığında enfeksiyon daha ağır seyretmektedir. Hipertansiyon ve kalp-damar hastalığı olan yaşlı bireylerin sosyal izolasyonunu sağlamak, yaşamı tehdit edici acil durumlar olmadığı sürece mümkün olduğunca hastanelerden uzak tutulmalıdır.

COVID-19’dan ölen hastalar incelendiğinde en sık eşlik eden hastalıklar sırası ile hipertansiyon, diabet, iskemik kalp hastalıkları, atrial fibrilasyon, kronik bronşit ve kanserdir. Tüm gribal enfeksiyonlarda olduğu gibi COVID-19 hastalığı da yaşlılarda daha ağır seyretmektedir. Çin ve Avrupa’da yapılmış çalışmalar incelendiğinde, hipertansiyon hem hastalığa yakalanma riskini artıyor hem de daha ağır seyretmesine neden oluyor gibi görünmektedir. Hipertansiyon sıklığının yaşla birlikte arttığı düşüldüğünde aslında bu çalışmalar o toplumun hipertansiyon sıklığını göstermektedir.

Hipertansiyon ve kalp yetmezliğinde kullanılan bazı ilaçların, virüsün hücre içine girerken kullandığı ACE2 reseptör düzeyini artırabileceği, bunun sonunda hastalık riskini artırabileceği ve daha ağır seyredebileceği teorileri ortaya atılmıştır. Ancak yapılan çalışmalarda bu ilaçların, virüsün insan vücuduna giriş kapısı olarak kullandığı ACE2 reseptöründe değişiklik yapmadığı saptanmıştır. Bu ilaçları alan hastaların hastalıktan korunmak, COVID-19 hastalığında kötü gidişin sonlandırılması için kesilmesi önerilmemektedir.

Uzm. Dr. Gürhan GÜNAY

The post Dr. Gürhan Günay: Yeni mutasyona daha dikkat edilmeli appeared first on DOCTORS BPM.

• Hipertansiyon veya yüksek kan basıncı; kalp, beyin, böbrek ve diğer organlarda hastalık riskini artıran önemli tıbbi durumdur.
• Dünya çapında 1.13 milyar insanın hipertansiyonu mevcut, bunların üçte ikisi düşük ve orta gelir düzeyi olan ülkelerde yaşamaktadır.
• Her dört erkekten biri, her beş kadından birinin hipertansiyonu vardır.
• Hipertansiyonu olan beş kişiden birinin kan basıncı kontrol altındadır.
• Hipertansiyon, dünya çapında erken ölümün önemli nedenlerinden biridir.

Hipertansiyon nedir?

Kan basıncı, ana atardamarlarda dolaşan kanın damar duvarına uyguladığı kuvvettir.Basıncın dolaşımı idame ettirecek eşik düzeylerin üzerine çıkması hipertansiyon olarak adlandırılır. Kan basıncı iki rakam olarak kayıt edilir. Kalp kasıldığı andaki kanın damar duvarına yaptığı kuvvet  büyük kan basıncını, kalp atımları arasında kalan dinlenme durumundaki kanın damar duvarına yaptığı kuvvet küçük kan basıncı olarak yazılır. Hipertansiyon tanısı koymak için iki farklı günde ölçüm yapmak gerekir. Büyük kan basıncı 140 mmHg ve/veya küçük kan basıncı 90 mmHg’yı geçince hipertansiyon tanısı koyulur.

Risk faktörleri nelerdir?

Modifiye edilebilir risk faktörleri:fiziksel aktivite eksikliği, tütün ve alkol kullanımı, obezite, sağlıksız belenme; aşırı tuz, sature ve trans yağ tüketimi; meyve sebzelerin az tüketilmesi.

Modifiye edilemeyen risk faktörleri:yaşın 65 üzerinde olması, ailede hipertansiyon olması, diabet ve böbrek hastalığı olması.

Hipertansiyonun en sık semptomları nelerdir?

Hipertansiyon için sessiz katil deyimi kullanılmaktadır; çoğu insan semptom vermediği için kan basıncının yüksek olduğunun farkında değildir. Bu yüzdendir ki kan basıncı belirli aralıklarla kontrol edilmedilidir. Sabah baş ağrısı, burun kanaması, kulak çınlaması, çarpıntı, görme değişiklikleri sık görülen şikayetlerdir. Şiddetli hipertansiyon yorgunluk, bulantı, kusma, anksiyete, şuur bulanıklıkları, göğüs ağrısı, kas titremeleri şeklinde kendini belli edebilir.

Hipertansiyonu tespit etmenin en etkin yolu, sağlık personelleri tarafından kan basıncı ölçülmesidir. Çabuk, tekrarlabilir ve ağrısızdır.Kişi kendi de otomatik cihazlar ile ölçebilir ancak değerlendirilmesi uzmanlar tarafından yapılmalıdır.Çünkü tedavideki hedef kan basıncı değerleri ek kalp hastalığı, diabet, kolesterol yüksekliği ve böbrek hastalığı gibi hastalıkların eşlik ettiği durumlarda değişmektedir.

Hipertansiyon kontrol edilmez ise ne olur?

Hipertansiyon kontrol edilmez ise kalp krizi, kalp yetmezliği, beyin kanaması, beyin infarktı, böbrek yetmezliği, görme bozuklukları riski artmaktadır.Ayrıca aort anevrizması (büyük damarlarda baloncuk oluşumu), aort diseksiyonu (büyük damarların iç tabakasının sıyrılması) riski artmaktadır ki ani ölüm sebeblerindendir.

Hipertansiyon tedavisi:

Hastalar öncelikle hayat tarzını değiştirmelidirler:günlük tuz tüketimi 5 gr ile sınırlanmalı, diette sature ve trans yağlar azaltılmalı, alkol ve sigara kesilmeli, düzenli egzersizler yapılmalıdır. Hayat tarzı değişikliğine rağmen kan basıncı istenilen düzeyde değil ise ilaç başlanmalıdır. Doktorunuz beş grup ilaçtan ilave hastalıkların olup olmamasına göre seçim yapacaktır. İlaçların öksürük, sırt ve bel ağrısı, ödem, impotans gibi yan etkileri olabilir.Bu yan etkiler ilaç değişikliği ile önlenebilir.

Dr. Gürhan GÜNAY

The post Hipertansiyon ve gerçekler!.. appeared first on DOCTORS BPM.