Üretilen gıdanın üçte biri israf ediliyor. Dünyada yaklaşık 931 milyon ton gıda atığı üretiliyor. Bu atıkların yüzde 61’i evlerden, yüzde 26’sı restoranlardan ve yüzde 13’ü de perakende sektöründeki kullanımlardan oluşuyor. Avrupa Gıda Konseyi EUFIC’in 29 Eylül Dünya Gıda İsrafı Günü’ne dikkat çekmek amacıyla paylaştığı verilere göre; dünyada insanların tüketimi için üretilen gıdaların yaklaşık üçte biri israf ediliyor. Türkiye’de de Sabri Ülker Vakfı’nın üyesi olduğu kuruluş; gıda israfının tek başına, küresel sera gazı salınımının yaklaşık yüzde 8-10’unu oluşturduğuna dikkat çekiyor.

Gıda alışverişi yaptığınızda üç poşet dolusu yiyecek alıp bir tanesini hemen çöpe atıyor musunuz?

İstatistiksel olarak, günümüzde gıdalara olan şey tam olarak budur. İnsan tüketimi için üretilen tüm gıdaların üçte biri atık haline gelmektedir. Yiyecekleri israf ettiğimizde, insan beslenmesine harcanan toprak, su ve yakıt kullanımı gibi gıdanın üretilmesine ve taşınmasına harcanan tüm kaynakları da amacını gerçekleştiremediği için boşa harcıyoruz. Yiyecekler çöpe gittiğinde, aynı zamanda sera gazı salınımına da yol açıyor.

En fazla sera gazı üreten dünyadaki üçüncü ülke

Dünyada insan tüketimi için üretilen gıdanın yaklaşık üçte biri kaybolmakta veya israf edilmektedir. Gıda israfı tek başına, küresel sera gazı salınımının yaklaşık yüzde 8-10’unu oluşturuyor. Gıda israfı bir ülke olarak kabul edilirse, sera gazı salınımında Çin ve ABD’den sonra dünyanın en büyük üçüncü ülkesi konumunda olurdu. Son verilere göre, dünyada yaklaşık 931 milyon ton gıda atığı üretiliyor. Bunun yüzde 61’i hanelerden, yüzde 26’sı yemek servisi yapan yerlerden ve yüzde 13’ü de perakende sektöründeki kullanımlarla meydana geliyor.

Avrupa’daki gıda atığının değeri 143 Milyar Euro 

Avrupa’da ise yılda yaklaşık 88 milyon ton gıda atığı üretiliyor. Bu kişi başı 174 kilogram atık veya 143 Milyar Euro’ya ya da 170 milyon ton CO₂’ye eşit anlamına geliyor. Tahminler, Avrupa ülkelerinde her yıl üretilen 88 milyon ton gıda atığının yüzde 10’unun bir şekilde tarih etiketlemesiyle bağlantılı olduğunu gösteriyor. Tüketicilerin yüzde 53’ü ‘tavsiye edilen tüketim tarihi’, yüzde 60’ı ‘son kullanma tarihi’ etiketinin anlamını bilmiyor.

‘Gıdanı Koru, Sofrana Sahip Çık’

Gıda kaybı ve israfını azaltmaya yönelik Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından başlatılan kampanya, gıda kaybı ve israfının azaltılmasındaki yararları ile ilgili tüketicinin bilgisinin arttırılması ve israfı önleyici davranışların benimsenerek, tüketicinin gıdayı tüketme alışkanlıklarında uzun soluklu değişim hedefliyor.

Benzer şekilde, AB’nin Tarladan Çatala Stratejisi’nin önemli bir parçası gıda kaybı ve israfının azaltılmasını hedefliyor ve 2023 yılına kadar AB genelinde gıda israfını azaltmak için yasal olarak bağlayıcı hedefler belirleniyor. Buna göre; tedarik zinciri ne kadar uzunsa gıda kaybı da daha fazla oluyor ve bu da daha fazla karbon yoğunluğu anlamına geliyor. Örneğin; marketten satın alabileceğimiz domates sosu üretimine doğrudan tarladan toplanan bir domatese harcanan kaynaktan daha fazla kaynak harcanıyor. Domates sosunu boşa harcarsak, tedarik zinciri boyunca kullanılan ek kaynakları da boşa harcamış oluruz. Bunun yanı sıra farklı gıdaların farklı çevresel etkileri bulunuyor. Örneğin, israf edilen ve kaybedilen et hacmi, tahıl ve sebze gibi gıdalara göre çok yüksek değildir. Bununla birlikte, etin üretilmesi için çok daha fazla kaynak gerekir, bu nedenle etin israf edilmesinin iklim değişikliği üzerinde yine de önemli bir etkisi vardır. Toplam gıda atığı ve kaybının karbon ayak izinin yüzde 20’sine katkıda bulunduğu tahmin edilmektedir.

Sabri Ülker Vakfı hakkında:

Türk gıda sektörünün duayeni Sabri Ülker anısına kurulmuş olan ve misyonunu Sabri Ülker’in hayat felsefesinden derleyen Vakıf, toplumu beslenme ve sağlık alanlarında bilimsel ve güvenilir bilgi ile aydınlatmak üzere faaliyetlerini sürdürüyor. Avrupa Beslenme Vakıfları İletişim Platformu’nun Türkiye’den tek üyesi olan Vakıf, 2009 yılından bu yana topluma sağlıklı yaşam ve beslenme konularında güvenilir bilimsel bilgiyi ulaştırmakta ve dünya genelinde referans kabul edilen kurumlar ile iş birliği içinde Türkiye’nin referans kurumu olma hedefiyle yoluna devam etmektedir.

The post Üretilen gıdanın üçte biri israf ediliyor   appeared first on DOCTORS BPM.

Tüketici Kanununun özü; kamu yararına uygun olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu, zararlarını tazmin edici, çevresel tehlikelerden korunmasını sağlayıcı, tüketiciyi aydınlatıcı ve bilinçlendirici önlemleri almak, tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konulardaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir.

Sağlık ve Güvenlik Hakkı kapsamında;

Duyusal inceleme veya test ve/veya muayene yoluyla insan sağlığı, can ve mal güvenliği, hayvan ve bitki varlığı ve çevre bakımından güvenli olmadığı tespit edilen ürünler Güvensiz Ürün olarak tanımlanmaktadır.

Halkın Sağlığı ve Güvenliğini tehdit eden Güvensiz Ürünler ise sadece Ticaret Bakanlığı değil, Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere birçok Bakanlığın görev alanına girmektedir.

Ülkemizde gıda güvenilirliğinin sağlanması, gıdalarda taklit ve tağşişin önlenmesi, kişilerin sağlığının ve tüketici menfaatlerinin korunması ile sektörde haksız rekabetin engellenmesi amacıyla gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarında resmi kontrol faaliyetleri Tarım ve Orman Bakanlığınca yürütülmektedir.

Laboratuvar sonucuyla taklit veya tağşiş yapıldığı kesinleşen gıdaları üreten/ithal eden; kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düşürecek şekilde bozulmuş, değiştirilmiş gıdaları üreten ve/veya satan firmanın adı, ürün adı, markası, parti ve/veya seri numarasını içeren bilgiler kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.

Bakanlık 14 Ocak 2020 de bu yılın ilk taklit ve tağşiş listesini kamuoyu ile paylaştı.

Gazlı içecekten, bala, çaydan zeytin yağına, çikolatadan ete kadar taklit, tağşiş veya ilaç etken maddesi tespit edilen toplam 229 firmaya ait 386 parti ürün afişe edildi.

Listede, Çikolata ve Enerji İçeceklerinde özellikle Sildenafil, Tadalafil ilaç etken maddesi bulunması dikkat çekicidir.

Sildenafil ve Tadalafil özellikle cinsel gücü artırmak üzere kullanılan ilaç etken maddeleri olmaları nedeniyle, kontrolsüz kullanımlarında ciddi sağlık sorunlarına yol açabilme potansiyelindedir.

Bu iki madde, Sağlık Bakanlığı onayı olmayan, dolayısıyla takibi yapılamayan ve cinsel gücü arttırma vaadi ile satılan ilaç formundaki ürünler yanı sıra; Çikolata, enerji içeceği, çay şeklinde sunulan gıda/bitkisel ürünler içine katılan ilaç etken maddeleri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Neden Sahte İlaçlar Satın Alınıyor?

Cinsel gücü artırma amaçlı ilaçları eczanelerden almaktan utanan vatandaşlar, hangi koşullarda yapıldığının bilinmediği bu ilaçları genellikle internet üzerinden almaya yönelebiliyor. Kişilere kısa mesajlar göndererek, internet arama motorlarında üst sıralara reklamlar verilerek tüketiciler bu ürünlerin reklamlarına maruz kalabilmekteler.

İlaçlardan bile belki de daha tehlikeli olanı, gıda takviyeli macun, çikolata, jel ve enerji içecekleri içinde daha masum görünerek çok daha yaygın kitlelere ulaşabilen ürünler olmaktadır.

Enerji içecekleri içerisine kontrolsüz miktarda katılan ilaç etken maddeleri, üstelik kontrolsüz içildiği takdirde, kafeinin yarattığı çarpıntıyla beraber ani ölümlere neden olabilmektedir.

Tüketicinin Sağlık ve Güvenliğini tehdit eden ürünler için, tüm Bakanlıklar sorumlu oldukları alanlarda piyasa denetimi ve gözetimini rutin ya da şikâyet üzerine yapılmakta, yüksek oranda para cezaları kesilmekte, ürünler toplatılıp imha edilmekte ve firmalar ifşa edilmesine (www.guvensizurun.gov.tr) rağmen, denetimden kaçan birçok ürün olabileceği göz ardı edilmemelidir.

Sağlığı ilgilendiren suiistimallerde ani etkiler yanı sıra nedeni tespit edilemeyen geç etkiler de söz konusu olduğu için, tüketicilerin temel ihtiyaçlarını giderirken sağlık ve güvenliklerini tehdit etmeyecek şekilde alışveriş tercihleri yapmaları büyük önem taşımaktadır.

Hekim kontrolü ve tavsiyesi olmadan, Sağlık Bakanlığı izni ve takibi olmayan ilaçları satın almamaları,

Bitkisel/gıda ürünleri, enerji içeceklerinde aşırı tüketimden kaçınmalarını tavsiye ediyoruz.

Şüpheli durumlarda ilgili Bakanlıkların tüketici şikâyet hatlarına,  CİMER’e ihbarlarda bulunmak; telafisi mümkün olmayan sağlık kayıplarını önleyecektir.

Dr. Deniz ÖNER (TÜSODER Genel Başkanı)

The post Bu ürünler ilaç mı yoksa gıda maddesi mi? appeared first on DOCTORS BPM.